Nhân kỷ niệm 20 năm ngày mất của vị cố giáo hoàng đáng kính, đây là một số suy ngẫm về cuộc đời và triều đại giáo hoàng của ngài mà chúng ta nên xem xét ngày hôm nay.
Vào ngày 02 tháng 4 năm 2005, thế giới đã tạm biệt một trong những nhân vật được yêu mến nhất trong lịch sử hiện đại - Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II. Sự ra đi của ngài đánh dấu sự kết thúc của một kỷ nguyên; tuy nhiên, hai thập kỷ sau, di sản của ngài vẫn tiếp tục định hình Giáo Hội và thế giới theo những cách sâu sắc. Vào thời điểm xã hội đang vật lộn với sự bất ổn, chia rẽ và khủng hoảng ý nghĩa, thì sự khôn ngoan của vị giáo hoàng thánh thiện này có vẻ phù hợp hơn bao giờ hết.
Một vị giáo hoàng của thời đại chúng ta
Triều đại giáo hoàng của Đức Gioan Phaolô II là triều đại của lòng dũng cảm, hy vọng và đức tin không lay chuyển. Vươn lên từ bóng tối nơi sự chiếm đóng của Đức Quốc xã và sự áp bức của Cộng sản ở Ba Lan, ngài đã hiểu tận mắt những mối đe dọa đối với phẩm giá con người và sự cần thiết phải kiên định trong chân lý. Ngày nay, khi thế giới phải đối mặt với những cuộc chiến văn hóa và ý thức hệ mới, những lời của ngài vẫn là ngọn hải đăng chỉ đường: “Đừng sợ. Hãy mở rộng cửa cho Chúa Kitô.”
Lời chỉ dẫn đơn giản này vẫn còn vang vọng cho đến ngày nay khi xem xét nỗi sợ hãi và sự bối rối có thể chi phối cuộc sống hàng ngày của chúng ta. Từ những căng thẳng chính trị đến những đấu tranh cá nhân, thật dễ dàng để cảm thấy choáng ngợp. Nhưng lời nhắc nhở của Đức Gioan Phaolô II về việc đừng sợ hãi không chỉ là lời hùng biện - đó là lời kêu gọi tin tưởng vào sự quan phòng của Thiên Chúa, sống mạnh mẽ trong đức tin và chống lại những thế lực tìm cách làm suy giảm nhân tính của chúng ta.
Người bảo vệ cho phẩm giá con người
Ít có nhân vật nào trong lịch sử có thể phát ngôn mạnh mẽ về phẩm giá của con người như Đức Gioan Phaolô II. Những giáo huấn của ngài về Thần học Thân xác tiếp tục truyền cảm hứng cho các cuộc thảo luận về tình yêu, tình dục và mục đích của cuộc sống con người. Trong một thế giới ngày càng bối rối về căn tính và giá trị bản thân, sự khôn ngoan của ngài là một sự đối lập mới mẻ: “Con người không thể tìm thấy chính mình một cách trọn vẹn trừ khi thông qua việc chân thành dâng hiến chính mình.”
Việc ngài kiên định bảo vệ sự sống - từ khi thụ thai đến khi chết tự nhiên - vẫn là một thông điệp quan trọng trong thời đại mà phẩm giá con người thường bị hy sinh vì tư lợi. Lời kêu gọi của ngài nhằm duy trì sự thiêng liêng của hôn nhân, gia đình và quyền căn bản đối với sự sống vẫn đang là vấn đề cấp thiết hiện nay cũng như trong thời kỳ ngài làm giáo hoàng.
Người kiến tạo hòa bình trong thế giới chia rẽ
Đức Gioan Phaolô II là người xây dựng cầu nối, thúc đẩy đối thoại giữa các tôn giáo và nền văn hóa. Ngài đã tiếp cận người Do Thái, Hồi giáo và các cộng đồng Kitô giáo khác bằng một con tim rộng mở, nhấn mạnh rằng hòa bình bắt đầu bằng sự thấu hiểu lẫn nhau. Khi sự phân cực gia tăng trong xã hội - cả về mặt chính trị và thậm chí trong Giáo Hội - tấm gương của ngài là lời kêu gọi đoàn kết. Như ngài đã nhắc nhở chúng ta: “Bạo lực và vũ khí không bao giờ có thể giải quyết được các vấn đề của con người.”
Sẽ rất thú vị khi xem ngài sẽ nói gì hôm nay trong một thế giới mà các cuộc thảo luận trực tuyến thường đầy sự thù địch và nơi nền văn hóa loại trừ thay thế cho cuộc trò chuyện. Thông điệp của ngài có thể vẫn như vậy: hãy tìm kiếm chân lý, nhưng hãy làm như vậy bằng tình yêu.
Lời mời gọi nên thánh
Đức Gioan Phaolô II không chỉ rao giảng về sự thánh thiện - ngài đã sống điều đó. Sự tận tâm của ngài đối với cầu nguyện, tình yêu của ngài đối với Bí tích Thánh Thể và niềm tin không lay chuyển của ngài vào Đức Mẹ là nền tảng cho sự thánh thiện của ngài. Lời khuyên đơn giản nhưng sâu sắc của ngài vẫn đúng: “Chúng ta không phải là tổng thể của những điểm yếu và thất bại của mình; chúng ta là tổng thể của tình yêu của Chúa Cha dành cho chúng ta.”
Trong thời đại của sự tự nghi ngờ, khi nhiều người cảm thấy lạc lõng trong thế giới hời hợt, lời mời gọi của ngài về việc đón nhận tình yêu của Thiên Chúa nhắc nhở chúng ta về giá trị thực sự của mình. Cuộc đời của ngài cho chúng ta thấy rằng sự thánh thiện không chỉ dành riêng cho một số ít người được chọn - đó là lời mời gọi dành cho tất cả mọi người.
Di sản của ngài vẫn còn sống mãi
Khi chúng ta kỷ niệm 20 năm ngày ngài qua đời, chúng ta không chỉ nhớ đến một vị giáo hoàng - chúng ta nhớ đến một người cha, một vị chủ chăn, một vị thánh vẫn tiếp tục dẫn dắt chúng ta. Cuộc đời của ngài là minh chứng cho sức mạnh của đức tin trong hành động. Những lời dạy của ngài vẫn là bản thiết kế để điều hướng thế giới hiện đại bằng ân sủng và sự kiên định.
Có lẽ cách tốt nhất để tôn vinh ngài ngày nay là ghi nhớ những lời của ngài trong trái tim, sống mà không sợ hãi và đón nhận tình yêu của Chúa Kitô mà ngài đã rao giảng một cách say mê. Thế giới có thể đã thay đổi, nhưng thông điệp của ngài vẫn trường tồn.
“Đừng để mình tuyệt vọng. Chúng ta là dân tộc Phục Sinh và hallelujah là bài ca của chúng ta.”
Bây giờ, hơn bao giờ hết, chúng ta cần sống như điều chúng ta tin. Và để truyền cảm hứng cho bạn nhiều hơn nữa, những câu nói của vị cố giáo hoàng đáng kính dưới đây sẽ giúp bạn tràn đầy hy vọng.
“Tương lai bắt đầu từ hôm nay, chứ không phải ngày mai.”
“Không có sự dữ nào mà Chúa Kitô lại không cùng chúng ta đối mặt. Không có kẻ thù nào mà Chúa Kitô chưa từng chiến thắng. Không có thập giá nào mà Chúa Kitô chưa từng mang đến cho chúng ta, và hiện tại không cùng chúng ta mang vác.”
“Đức tin dẫn chúng ta vượt lên chính mình. Đức tin dẫn chúng ta đến với Thiên Chúa.”
“Con đường mà Chúa Giêsu chỉ cho bạn không hề dễ dàng. Đúng hơn, nó giống như một con đường quanh co lên núi. Đừng nản lòng! Con đường càng dốc, nó càng nhanh chóng vươn tới những chân trời rộng lớn hơn.”
“Cha cầu xin các con -- đừng bao giờ, đừng bao giờ từ bỏ hy vọng, đừng bao giờ nghi ngờ, đừng bao giờ mệt mỏi, và đừng bao giờ nản lòng. Đừng sợ hãi.”
“Đừng sợ bước vào điều chưa biết. Chỉ cần bước ra ngoài mà không sợ hãi khi biết rằng cha ở bên các con, do đó không có điều gì gây hại có thể xảy đến với con; mọi thứ đều rất, rất tốt. Hãy làm điều này trong đức tin và sự tự tin hoàn toàn.”
“Thập giá có nghĩa là không có cuộc đắm tàu nào mà không có hy vọng; không có bóng tối mà không có bình minh; cũng không có bão tố mà không có nơi trú ẩn.”
“Con người không thể cứ mãi không có lối thoát.”
“Tình yêu của Thiên Chúa không áp đặt lên chúng ta gánh nặng mà chúng ta không thể mang vác, cũng không đưa ra những yêu cầu mà chúng ta không thể đáp ứng. Vì bất cứ điều gì Người yêu cầu chúng ta, Người đều mang đến sự trợ giúp cần thiết.”
Tác giả: Cerith Gardiner - Nguồn: Aleteia (02/4/2025)
Chuyển ngữ: Phil. M. Nguyễn Hoàng Nguyên
Nguồn: Gp Vĩnh Long