Tuy không phải là một cô giáo Mầm non chuyên nghiệp, nhưng qua bốn năm dạy tiếng Anh cho các em nhỏ, tôi dần nhận ra một vài điều quan trọng trong việc giáo dục trẻ. Theo kinh nghiệm của mình, người giáo viên dạy trẻ cần có ba điều căn bản: tình yêu, sự hiểu biết tâm lý và tinh thần học hỏi không ngừng.
1. Tình yêu – nền tảng của giáo dục
Trước hết và trên hết, người giáo viên phải thật sự yêu trẻ và thích ở bên trẻ. Chỉ khi yêu trẻ, ta mới có thể kiên nhẫn đồng hành với các em trong từng bước trưởng thành. Và cũng chỉ khi cảm nhận được tình yêu ấy, trẻ mới mở lòng và tin tưởng nơi người giáo viên.
Thực tế cho thấy, trẻ thường tìm đến những người yêu thương chúng. Điều này gợi cho tôi nhớ đến hình ảnh trong Tin Mừng khi các em nhỏ chạy đến với Chúa Giêsu. Khi các môn đệ tỏ ra khó chịu và tìm cách ngăn cản, Chúa Giêsu đã nói:
“Cứ để trẻ em đến với Thầy, đừng ngăn cấm chúng, vì Nước Trời là của những ai giống như chúng.” (Mt 19,14)
Chính lời của Chúa trở thành nguồn cảm hứng giúp tôi ngày càng yêu quý các em nhỏ hơn. Khi tiếp xúc với trẻ, tôi nhận ra nơi các em sự đơn sơ, chân thành và hồn nhiên. Các em lắng nghe lời cô giáo dặn dò và sẵn sàng làm theo sự hướng dẫn. Niềm vui của các em thật đơn giản: được học, được chơi và được khám phá thế giới xung quanh.
Tôi nhận ra rằng: muốn trẻ lắng nghe mình, trước hết người giáo viên phải biết yêu những điều trẻ yêu thích. Đây cũng là một bài học quý giá mà Thánh Don Bosco đã để lại cho nền giáo dục Kitô giáo.
2. Hiểu tâm lý trẻ – chìa khóa để đồng hành
Yêu trẻ là điều quan trọng, nhưng hiểu tâm lý trẻ lại càng cần thiết hơn. Khi hiểu tâm lý của các em, người giáo viên sẽ biết cách giúp trẻ hòa nhập với bạn bè, biết cách hướng dẫn và nâng đỡ các em trong từng hoàn cảnh.
Hiểu tâm lý trẻ nghĩa là bước vào thế giới của các em, hiểu những nhu cầu, sở thích và cảm xúc của các em. Đôi khi, những hành động nghịch ngợm hay quậy phá của trẻ không phải là sự chống đối, nhưng chỉ là cách các em muốn được chú ý và quan tâm.
Khi nhìn trẻ với ánh mắt cảm thông và kiên nhẫn, người giáo viên sẽ dễ dàng đồng hành với các em hơn, thay vì chỉ trích, la rầy.
3. Không ngừng học hỏi và sáng tạo
Tình yêu và sự thấu hiểu vẫn chưa đủ. Người giáo viên cần không ngừng học hỏi và trau dồi kiến thức. Với thái độ khiêm tốn, người giáo viên có thể học hỏi kinh nghiệm từ những người đi trước và từ chính thực tế trong lớp học.
Những tiết học sinh động, sáng tạo và linh hoạt sẽ thu hút sự chú ý của trẻ, giúp các em học tập một cách vui tươi và tự nhiên. Khi người giáo viên biết đổi mới phương pháp và sáng tạo trong cách dạy, việc học đối với trẻ không còn là gánh nặng nhưng trở thành một niềm vui.
4. Giáo dục nhân bản cho trẻ
Bên cạnh việc dạy kiến thức, người giáo viên còn có trách nhiệm giáo dục nhân bản cho trẻ. Các em cần được hướng dẫn biết yêu thương, biết tôn trọng và biết ơn.
Người giáo viên giúp trẻ hiểu rằng việc học là cho tương lai của chính mình; việc ăn uống, nghỉ ngơi và vui chơi là để phát triển cơ thể khỏe mạnh. Đồng thời, các em cũng cần được nhắc nhở biết ơn cha mẹ – những người đã sinh thành và luôn yêu thương chăm sóc các em.
Ngay cả những điều nhỏ bé như biết nói lời cảm ơn và xin lỗi cũng là những bài học quan trọng mà người giáo viên cần kiên nhẫn tập cho trẻ, và cả cho chính bản thân mình.
5. Giáo dục – một con đường truyền giáo
Mỗi khi dạy trẻ những điều tốt đẹp, tôi cũng có cơ hội nhìn lại chính mình. Những gì tôi dạy các em cũng là điều nhắc nhở tôi phải sống mỗi ngày.
Đối với tôi, Giáo dục Mầm non là một con đường truyền giáo thật đẹp và dễ thương. Nơi đó, những hạt giống của niềm vui Tin Mừng và ơn gọi được gieo vào tâm hồn trẻ thơ. Qua từng bài học nhỏ bé, các em dần cảm nhận được tình yêu của Thiên Chúa – Đấng đã tạo dựng và luôn yêu thương con người.
Dù chưa từng học chuyên sâu về tâm lý trẻ em, nhưng chính tình yêu dành cho các em và đời sống cầu nguyện với Chúa Giêsu đã thôi thúc tôi tìm tòi, học hỏi và sáng tạo mỗi ngày.
Tôi thật sự hạnh phúc với sứ vụ Giáo dục Mầm non, bởi nơi đó tôi được cộng tác với Thiên Chúa trong việc đồng hành và hướng dẫn trẻ phát triển toàn diện về nhân bản, tri thức và đời sống tâm linh.
Nguyện xin Chúa chúc lành cho sứ vụ giáo dục của Hội Dòng và của cộng đoàn ngày càng triển nở trong tình yêu của Người. Amen.
Teresa Vo Hien