Một buổi chiều của tháng
Mười Một, mặt trời ngả dần về phía cuối chân trời vẽ lên bầu trời những vệt đỏ
nhạt như vết thương vừa khép. Trên con đường đất dẫn vào nghĩa trang, sơ Maria
bước đi chậm rãi, tay ôm bó hoa cúc vàng. Chiếc lúp đen của sơ khẽ lay theo
gió, mềm mại như một nốt nhạc buồn trong bản tình ca của mùa hiu quạnh.
Hôm nay là buổi thứ
ba liên tiếp sơ trở lại đây. Không phải vì được sai đi, cũng chẳng phải vì
trách nhiệm của một người phụ trách hội đoàn, mà vì một lời hứa chưa trọn.
Mấy năm trước, khi còn là một sinh viên thần học, sơ
quen một cụ bà bán hoa trước cổng nhà thờ. Bà cụ nghèo, đơn độc, chỉ có đứa con
trai đi làm xa rồi tai nạn qua đời. Mỗi lần gặp Sơ bà hay nói:
- “Mai mốt tôi chết chẳng có ai hương khói”
- Sơ mỉm cười: “Con
hứa sẽ đến thăm và con sẽ cầu nguyện cho bà.”
Và rồi đúng năm sơ khấn trọn thì bà mất. Năm ấy sơ nhận bài sai đi mục vụ vùng xa, không thể về đưa tiễn bà. Và từ đó, mỗi tháng Mười Một sơ lại về nghĩa trang nhỏ này để giữ trọn lời hứa năm nào.
Chiều nay nghĩa trang đông người hơn mọi khi. Các gia đình
mang hoa, nến đi viếng mộ người thân. Sơ cũng theo dòng người ấy đi dọc lối mòn giữa hai hàng mộ. Từng
tấm bia, từng cái tên khắc trên đá, có cái đã phai mờ, có cái chẳng ai chăm
nom. Sơ dừng lại trước ngôi mộ của bà cụ. Một tấm bia xi măng đơn sơ, vài bông
hoa đã úa, nhưng nén nhang cháy dở vẫn nghi ngút khói. Ai đó đã đến trước.
Sơ cúi xuống, đặt bó
hoa cúc vàng lên mộ rồi thì thầm:
– "Con đến trễ, nhưng con không quên".
Gió thổi khẽ. Một chiếc lá rơi xuống, chạm nhẹ vào bàn tay sơ, mát lạnh như một
lời chào từ bên kia thế giới.
Phía xa, một bé gái
đang loay hoay cắm hoa xuống mộ. Thấy Sơ, em rụt rè bước lại.
– Dì ơi, dì cũng có người thân nằm ở đây hả?
– Ừ, một người bạn cũ.
– Bạn của dì chết lâu chưa?
– Cũng lâu rồi. Nhưng mỗi năm dì lại đến thăm.
Bé gái trầm ngâm giây
lát, rồi nói nhỏ:
– Có người nói chết là hết, nhưng con nghĩ chắc không phải đâu. Con vẫn nói
chuyện với ông ngoại mỗi tối mà.
Sơ mỉm cười, nhìn vào ánh mắt trong veo như giọt sương đầu ngày của em và nói:
– Con nói đúng. Chết
không phải là hết, mà là bắt đầu sống với Chúa, nếu ta biết yêu thương.
Em gật đầu rồi chạy
về phía cha mẹ. Sơ nhìn theo, lòng nhẹ bẫng. Hóa ra, đức tin cũng có thể nảy
mầm trong một tâm hồn bé nhỏ như thế, chỉ cần có người khơi lên bằng một lời
nói yêu thương.
Khi tiếng người thưa
dần, nghĩa trang lại trở về vẻ yên ắng vốn có. Sơ lấy trong túi ra cuốn sách
kinh nhỏ đã sờn mép, mở trang kinh cầu cho các linh hồn. Mỗi lời kinh, mỗi tiếng
thở, dường như hòa vào nhịp đập của đất trời.
– Lạy Chúa, xin cho các linh hồn được nghỉ yên muôn đời…
Khi mặt trời khuất
hẳn, Sơ đứng dậy phủi nhẹ lớp bụi trên áo dòng rồi ra về. Con đường trở về nhà Dòng
xuyên qua cánh đồng lúa đã gặt chỉ còn lại những gốc rạ khô xám xịt. Xa xa,
dòng sông uốn mình trong ánh hoàng hôn cuối cùng. Sơ dừng lại bên bờ cầu, nhìn
xuống làn nước lặng lẽ trôi. Dưới ánh trăng non, sông như tấm gương phản chiếu
hai thế giới: bên này là sự sống, bên kia là vĩnh hằng.
Sơ chợt nghĩ: giữa
hai thế giới ấy, lời cầu nguyện là chiếc cầu nối. Người sống cần được yêu thương,
còn người chết cần được nhớ đến.
Đêm về. Trong căn phòng nhỏ của mình, sơ thắp một ngọn nến trên bàn thờ, đặt
cạnh tấm ảnh Đức Mẹ và tờ danh sách dài các linh hồn mà sơ nhận cầu nguyện
trong tháng này. Có những tên quen, có những tên lạ, có cả những “linh hồn
không ai nhớ đến”. Sơ khẽ thầm thì: “Lạy Chúa, xin cho con biết yêu thương những linh hồn đang chờ đợi ơn cứu
độ, và biết sống thế nào để khi con chết đi, người khác cũng có thể cầu nguyện
cho con bằng cùng một tình yêu ấy.”
Ngoài trời, gió khẽ lay
hàng cây đung đưa, và trong nghĩa trang nhỏ, giữa hàng ngàn ngọn nến lung linh, có lẽ đâu đó một
linh hồn đang mỉm cười vì biết rằng, vẫn có người nhớ đến mình.
Bằng Lăng