• CA TRƯỞNG LÀ AI?

Ca trưởng không phải là người làm trưởng một ca đoàn (Scholae cantorum) nhưng là người điều khiển ca đoàn hoặc chỉ huy hợp xướng (Direzione Corale). Người chỉ huy hợp xướng không là người diễn tả tâm tình bài hát mà tác giả muốn diễn tả.

  • PHỤNG VỤ LÀ GÌ?

Danh từ phụng vụ (phụng: vâng phục, tôn sùng; vụ: công việc) được dịch từ chữ Hy Lạp leiturgia (ghép bởi danh từ ergo = công việc, và tính từ leitos = công cộng) có nghĩa: việc công cộng có ích cho dân chúng.

 

  • CA TRƯỞNG PHỤNG VỤ?

Ca trưởng phụng vụ là người dùng khả năng Chúa ban, giúp cho ca đoàn diễn tả trọn vẹn những tâm tình từ thể loại đến nội dung lời ca mà các bài thánh ca đem lại, sao cho phù hợp với từng phần phụng vụ trong Thánh Lễ, nhằm mục đích tôn vinh Chúa và thánh hoá tâm hồn các tín hữu ở mức độ cao nhất có thể.

 

                                                       CHỨC NĂNG CỦA CA TRƯỞNG PHỤNG VỤ         

 

  1. Điều khiển ca đoàn
  1. Ca đoàn

Ca đoàn là một thành phần của cộng đoàn, vì thế không nên tách xa ca đoàn ra khỏi cộng đoàn. Bởi vì, ca đoàn giúp cộng đoàn tham gia tích cực vào việc ca hát, chứ không thay thế cộng đoàn. Nếu ca đoàn nào hát mà không có sự tham gia của cộng đoàn, thì ca đoàn đó không phải là ca đoàn phụng vụ.

  1. Ca trưởng – người điều khiển ca đoàn

Nếu như âm nhạc là một nghệ thuật thì người điều khiển người diễn tả âm nhạc cũng là một nghệ thuật, hơn nữa nghệ thuật đó còn là nghệ thuật thánh.

Ca trưởng (điều khiển ca đoàn) không nên loại trừ bất kỳ trường phái nào, nhưng nê dung hoà và kết hợp giữa việc dùng kỹ thuật (tập trung xử lý tình huống…) và cả đường nét mỹ thuật (đánh nhịp hoa mỹ) khi can diễn tả, chỉ huy với một mục đích duy nhất điều khiển ca đoàn điễn tả lời ca đạt chất lượng.

  1. Điều khiển người đệm đàn


Ca trưởng phải biết hướng dẫn người đệm đàn cách đệm đàn khác nhau giữa nhạc Bình ca và nhạc Tây phương. Có nhiều người đệm nhạc Bình ca nhưng không hiểu tiết tấu nhỏ nhất của Bình ca là nốt móc đơn.

 

Để đệm đàn cho người hát solo trong những bài thánh ca bình thường, người đệm đàn nên chơi nhỏ và không sử dụng chân bass (pedal) (nếu là organ thùng, loại phổ biến có một octa hoặc một octa rưỡi chân bass). Phần điệp khúc mới sử dụng chân bass và chơi mạnh tiếng để cùng rước tiếng hát của tất cả mọi người, làm tăng lên vẻ trang trọng của phụng vụ.

  1. Những điều kiện cần có
  1. Người ca trưởng điều cần có là kiến thức chuyên môn về kỹ thuật chỉ huy và phụng vụ. Vì vậy, cần phải được tập luyện từ cử chỉ, đôi tay, nét mặt đến tư thế toàn thân.
  2. Khả năng âm nhạc: Ký xướng âm, thanh nhạc, kỹ năng tập dượt, đệm đàn, hoà âm, đối âm, phối khí, hoặc tối thiểu là biết nhạc lý. Người ca trưởng cố gắng hiểu biết hơn về nghệ thuật âm nhạc, biết hướng lòng về “vẻ đẹp thánh thiện tuyệt mỹ”
  3. Tinh thần phục vụ, trách nhiệm, có tính thần đối thoại, khiêm tốn lắng nghe những góp ý xây dựng của người khác.  
  1. Một vài điểm ca trưởng cần lưu ý

-          Nên tham dự những khoá học về thánh nhạc trong phụng vụ

-          Ca trưởng cần coi bài hát trước thật kỹ phần kỹ thuật khi tập hát và điều khiển ca đoàn để biết xử lý mọi trường hợp cho đúng chỗ. Chọn bài hát phù hợi với trình độ và chất giọng của ca đoàn. Chọn bài hát cần phân biệt giữa Thánh ca Phụng vụ và  bài ca tôn giáo. Nếu không rõ thì hỏi ý kiến Cha Xứ.

-          Giúp mọi thành viên trong ca đoàn không nên khoe tiếng của mình khi họ muốn hát trội hơn người khác, cũng như giúp người đệm đàn không nên phô diễn ngón đàn thái quá. Ca trưởng phụng vụ nên hạn chế chọn những bài thánh ca gốc ngoại quốc

 

                                                          THÁNH CA  - THÁNH NHẠC       

 

1. Thánh ca

Thánh ca là những bài hát đã được chuẩn nhận (imprimatur) từ Giám mục địa phương, được phép sử dụng trong phụng vụ.

Ai trong chúng ta cũng đều quen thuộc với câu nói của Thánh Augustin: “Hát Tốt là cầu nguyện hai lần” (Qui Bene cantat bis orat) (người ta thường dịch sai là “ Hát là cầu nguyện hai lần).

Thánh bộ Nghi lễ số 16 xác nhận” “Thật không có gì tưng bừng và vui vẻ hơn trong một buổi cử hành phụng vụ mà toàn thể cộng đoàn biểu lộ đức tin và lòng đạo đức của mình ra bằng lời ca tiếng hát”.

Niềm mong ước của Đức Thánh Cha Piô XII trong Thông điệp “Đấng Trung gian của Chúa” (Mediator Dei) luôn cần được lặp lại nơi những cộng đoàn: “Tín hữu luôn tham dự các cử hành Phụng vụ thánh không thể là những khán giả câm lặng và xa lạ”.

2. Thánh nhạc

Thánh nhạc là “nhạc trong phụng vụ” (Huấn thị “Nhạc trong phụng vụ” ban hành tháng 3.1967). Thánh nhạc bao gồm: Nhạc bình ca, nhạc đa âm hợp xướng (Kiểu Palestrina…), thánh nhạc hiện đại, nhạc soan cho đại quản cầm, ca khúc bình dân tôn giáo, nhạc đạo nói chung.

    1. Mục đích

ĐTC Pio X trong tự sắc Tra le Sollecitudini số 2 và được triển khai trong HCPV số 112 nêu: “ Thánh nhạc càng liên kết chặt chẽ với hoạt động phụng vụ bao nhiêu thì càng thánh bay nhiêu”. Phụng vụ diễn tả các màu nhiệm thánh, cho nên nhạc trong phụng vụ cũng phải thánh. Cũng thế, Giáo hội là người tôi trung của Thiên Chúa có bổn phận phải bảo vệ sự thánh thiện của thánh nhạc (HCPV số 114)

    1. Nhạc cụ trong phụng vụ

Organ ống (Pipe Organ): Đức Thánh Cha Pio X trong tự sắc Tra le Sollecitudini nhân kỷ niệm bách chu niên có viết: “Trong Giáo hội latinh, phải hết sức quý trọng đàn ống và coi đó như nhạc khí cổ truyền mà âm thanh có thể tăng thêm vẻ huy hoàng kỳ diệu cho các lễ nghi của Giáo hội và mạnh mẽ nâng các tâm hồn lên cùng Thiên Chúa và các sự trên trời”.

Organ thùng có chân bass và đàn phong cầm (Harmonium): là 2 loại thông thường ở nước ta. Hầu như giáo xứ nào cũng có để sử dụng, rất thích hợp vẻ trang nghiêm của thánh đường. Điều đáng nói hơn nữa, chúng ta là người Việt, vì thế rất nên sử dụng nhạc cụ dân tộc (HCPV số 12) như: Đàn tranh, đàn nguyệt, đàn bầu, đàn tì bà, sáo trúc, bộ gõ… vào những bài hát mang tính dân nhạc Việt nam và những đoạn cần ngâm thơ, ca cải lương.