Các Giáo phụ đều nhất trí một cách đáng kinh ngạc: một đời sống Kitô hữu mà bỏ bê việc đọc sách thiêng liêng sẽ sớm trở nên suy yếu. Việc đọc sách thiêng liêng định hình lương tâm cũng như dạy chúng ta về cầu nguyện và bác ái. Trong một nền văn hóa được điều chỉnh cho tốc độ và sự kích thích, việc tái cam kết đọc sách thiêng liêng là một cách thức quan trọng và cần thiết để gạt bỏ những xao nhãng và cam kết thực hành đức tin, điều định hình tâm hồn và do đó giúp chúng ta trở thành những người chồng, người vợ, người làm cha mẹ, anh chị em, bạn bè, người lao động và Kitô hữu tốt hơn.

Tầm quan trọng lâu dài của việc đọc sách thiêng liêng

“Không biết Kinh Thánh là không biết Chúa Kitô.” - Thánh Giêrônimô (Chú giải Sách Ngôn sứ Isaia)

Mặc khải được ban cho Giáo hội và được truyền lại trong truyền thống sống động, nhưng nó được chúng ta tiếp nhận thông qua khả năng hiểu biết và trí tưởng tượng. Sách vở là một trong những phương tiện thông thường mà Thiên Chúa dùng để giáo dục cả hai. Vào một thời điểm quan trọng trong cuộc đời, Thánh Augustinô đã nghe thấy lời tolle lege (“hãy cầm lấy và đọc”). Thiên Chúa đã mời gọi ngài hướng về Kinh Thánh và được biến đổi bởi Lời của Người. Nhờ sự đáp lại của Thánh Augustinô, giờ đây chúng ta có một trong những Giáo phụ và Tiến sĩ Hội thánh vĩ đại nhất, và cuốn Tự thuật của ngài tiếp tục là một trong những cuốn tự truyện có ảnh hưởng nhất trong Truyền thống Phương Tây.

Bên cạnh câu chuyện của Thánh Augustinô với việc đọc sách thiêng liêng, Thánh Phanxicô Salêsiô cũng đề cao một kế hoạch đọc sách thiêng liêng đều đặn, điều độ, chính xác bởi vì việc đọc sách thiêng liêng đã hình thành thói quen suy nghĩ, khát vọng và quyết định theo thời gian. Thánh Têrêsa Ávila cũng chứng minh rằng những cuốn sách hay đã giúp ngài thoát khỏi cảnh khô cằn.

Đọc sách thiêng liêng là một sự rèn luyện khả năng trí tuệ. Nó rèn luyện sự chú ý của chúng ta, áp đặt một nhịp độ nhất quán vào đời sống nội tâm, và cung cấp cho lời cầu nguyện của chúng ta một vốn từ vựng phong phú hơn những gì chúng ta có thể tự mình thực hiện. Nhờ những đổi mới công nghệ, bất kỳ ai cũng có thể tìm thấy cách đọc - dù là sách giấy, sách nói, máy đọc sách điện tử hay các blog và bản tin đáng tin cậy.

Bắt đầu với những điều cơ bản - Sách giấy

Chúng ta thường nghĩ về sách truyền thống như một thứ gì đó tầm thường và cho rằng người xưa cũng có những công cụ tương tự như chúng ta ngày nay. Nhưng cho đến khi máy in xuất hiện vào thế kỷ XV, việc đọc và sở hữu sách là điều chỉ những người giàu mới có thể chi trả, và nếu có, họ cũng chỉ sở hữu rất ít sách. Thật là một phúc lành đặc biệt khi được sống trong thời đại mà thông tin và các phương tiện truyền tải thông tin vật lý dễ dàng tiếp cận với tất cả mọi người.

Chúng ta đã biết các công cụ kỹ thuật số hiện đại rất hữu ích, nhưng sách giấy vẫn đặc biệt phù hợp với việc ghi nhớ. Mỗi trang in cung cấp một giới hạn nhất định; chính những hạn chế của nó được xác định bởi chính phạm vi của nó - không thông báo, không siêu liên kết - vì vậy ý ​​chí phải đồng thuận với một hành động duy nhất: đọc dòng này, ngay bây giờ, trong khoảnh khắc hiện tại. Sự hợp tác của bàn tay (lật trang, gạch chân, chú thích lề) khiến cơ thể cũng tham gia vào hành động học hỏi. Qua nhiều tháng và nhiều năm, một cuốn Kinh Thánh được đánh dấu hoặc một bản sao cũ kỹ của cuốn Gương Chúa Kitô trở thành một ký ức vật chất về những ân sủng đã nhận được khi tiếp xúc với chúng.

Vì vậy, hãy biến sách in thành nền tảng của bạn: Kinh Thánh và hành động tôn kính của bạn thường nên được đọc với một cuốn sách trên tay, tại bàn hoặc ghế dành riêng cho việc cầu nguyện.

Công nghệ như một công cụ dẫn đến chân lý

Ngoài sách in, các công cụ mới hơn cũng có thể mang lại nhiều lợi ích cho hành trình thiêng liêng của chúng ta. Sách nói, máy đọc sách điện tử và các ứng dụng được chọn lọc kỹ lưỡng có thể mang đến cho chúng ta những cách thức mới để góp phần vào tác phẩm được in ấn. Đặc biệt, sách nói biến những phút giây khó khăn (đi lại, làm việc nhà, đi dạo) thành cơ hội để tiếp xúc với Kinh Thánh, các Giáo phụ và các nhà văn đương đại tài năng. Chúng chuẩn bị cho tâm trí bạn sự tập trung sâu sắc hơn, chậm rãi hơn sau đó khi hồi tưởng hoặc đọc lại cùng một tài liệu được in ấn. Suy cho cùng, một máy đọc sách điện tử có thể du hành đến những nơi mà một thư viện nhỏ không thể.

Khi lựa chọn các công cụ kỹ thuật số, tiêu chí rất đơn giản: Liệu công cụ này có giúp tôi gia tăng khả năng cầu nguyện, chú tâm một cách sáng suốt, hay nó chỉ đơn thuần mang đến sự giải trí dễ dàng nhưng sẽ nhanh chóng bị lãng quên? Nếu là trường hợp thứ hai, hãy điều chỉnh cài đặt, thu hẹp thư viện hoặc thậm chí quay lại định dạng giấy in để lấy lại sự tập trung. (Đối với những độc giả đang tìm kiếm một định dạng âm thanh đáng tin cậy, ứng dụng sách nói mới Saintifi của Sophia Institute Press rất đáng để xem qua.)

Một quy tắc khiêm tốn cho sự hồi tưởng

Các quy tắc tồn tại để giải phóng chúng ta và hướng lòng mình về Chúa. Vì vậy, hãy thiết lập một khuôn mẫu nhỏ và bền vững. Dưới đây là một số gợi ý giúp bạn bắt đầu thói quen đọc sách thiêng liêng đúng cách:

1. Dành một khoảng thời gian cụ thể - cùng một thời điểm mỗi ngày - để đọc chậm rãi Tin Mừng của ngày đó. Sau đó, dành mười đến mười lăm phút cho việc đọc thêm sách thiêng liêng. Sau đó, hãy đóng sách lại và viết ra hoặc ghi lại một lời cầu xin, suy ngẫm hoặc quyết tâm cụ thể.

2. Mỗi tuần, hãy cố gắng dành một buổi dài hơn - nếu có thể, một giờ - dành riêng cho một cuốn sách thiêng liêng. Điều này cho phép tâm trí bạn tiếp xúc với những gì nó đang đọc hoặc lắng nghe một cách liên tục hơn.

3. Trong các hoạt động hàng ngày (đi lại, làm việc nhà, giờ làm việc văn phòng), hãy để sách nói bổ sung, nhưng không hoàn toàn thay thế, việc đọc sách in của bạn.

Trí óc luôn học hỏi, và trách nhiệm định hình tâm hồn của chúng ta không bao giờ kết thúc. Thói quen không hình thành chỉ sau một đêm, nhưng việc hướng đến sự liên tục trong việc thực hành các bước này sẽ giúp chúng ta cam kết, hoặc tái cam kết thực hiện trách nhiệm này.

Đọc sách như một hành động mang tính Giáo hội

Đọc sách thiêng liêng sẽ mang lại kết quả tốt nhất khi được lồng ghép vào cuộc sống của chúng ta như một phần của thân thể Chúa Kitô nơi Giáo hội. Nói cách khác, đây không phải là một hoạt động mà chúng ta nên giữ cho riêng mình. Đọc sách cùng gia đình sau bữa tối hoặc với một câu lạc bộ sách họp mặt thường xuyên có thể mang cộng đồng vào hành trình tri thức của chúng ta. Hãy cùng bạn bè hoặc một nhóm giáo xứ hàng tháng hoặc hàng quý thảo luận về một bài đọc quan trọng của một vị thánh. Bạn sẽ ngạc nhiên bởi sự hiểu biết của người khác có thể giúp cho nhận thức của bạn được thêm phần sâu sắc.

Bắt đầu lại

Không cần một chương trình cầu kỳ để bắt đầu; chỉ cần quyết tâm và kỷ luật để gạt bỏ những phiền nhiễu khác cho việc đào luyện bản thân. Hãy đặt một quyển Kinh Thánh và một cuốn sách thiêng liêng kinh điển ở nơi bạn sẽ thực sự tìm đến sau một ngày dài làm việc. Hãy nghe sách nói trong lần lái xe tiếp theo. Hãy đọc một chút hôm nay; viết một vài dòng; và cầu xin Chúa Thánh Thần làm cho điều đó sống động trong cuộc sống hàng ngày của bạn.

Việc đọc sách thiêng liêng rất quan trọng cho sự tăng trưởng trong đời sống thiêng liêng. Nó đào sâu và khuyến khích cầu nguyện, nuôi dưỡng tình yêu của chúng ta dành cho Chúa, và kết hợp chúng ta với Nhiệm thể của Chúa Kitô. Vì vậy, trong mùa này, chúng ta hãy chủ động sử dụng thời gian rảnh rỗi của mình, hoặc tái cam kết, vì vinh danh Chúa, vì sự an lành của Giáo hội Người, và vì sự định hình cho tâm hồn chúng ta.



Tác giả: Joshua Nelson – Nguồn: Catholic Exchange (24/11/2025)
Chuyển ngữ: Lm. Phil. M. Nguyễn Hoàng Nguyên

Nguồn: Gp. Vĩnh Long