Tin Mừng theo Thánh Mátthêu xoay quanh Nước Thiên Chúa — từ những lời rao giảng công khai đầu tiên của Chúa Giêsu (“Nước Trời đã gần đến!”) cho đến lúc Ngài chịu đóng đinh với tấm bảng ghi: “Giêsu, Vua dân Do Thái.” Chúng ta đều đã thuộc lòng lời mô tả của chính Chúa Giêsu về vương quốc của Ngài trong Kinh Lạy Cha: “Nước Cha trị đến, ý Cha thể hiện dưới đất cũng như trên trời.” Khi cầu nguyện như thế, chúng ta đang xin cho nhân loại được trở về Vườn Địa Đàng, nơi chỉ có điều tốt lành ngự trị, lương thực hằng ngày được ban phát, và chúng ta được tha thứ, trở về với sự trong trắng ban đầu. Chúng ta đã từng sống trong vương quốc ấy, nhưng chúng ta đã trao nó cho ma quỷ. Vì thế, toàn bộ công trình cứu chuộc của Chúa Giêsu chính là việc tái tạo Vườn Địa Đàng cho thế giới. Điều khiến tôi ngạc nhiên, như tôi đã chia sẻ trong podcast Extraordinary Story, là cách Chúa Giêsu đã khôi phục Vườn Địa Đàng một cách cụ thể ngay trong tuần lễ Ngài chịu chết.
Trước hết, Eden là một khu vườn, và
Tuần Thánh cũng vậy.
Thật đáng kinh ngạc khi thấy hình ảnh
cây cối xuất hiện nhiều lần trong tuần cuối cùng của cuộc đời Chúa Kitô.
Sau khi tiến vào Thành Giêrusalem
như một vị vua, một trong những việc đầu tiên Chúa Giêsu làm là nguyền rủa cây
vả, biểu tượng cho việc hủy diệt cây đã dẫn đến sự sa ngã ngay từ thuở ban đầu.
Rồi Ngài ví mình như hạt lúa mì phải chết đi để trở thành tấm bánh, và như cây
nho mà tất cả chúng ta được gắn kết vào ngay trước khi Ngài trở nên chính tấm
bánh và rượu nho. Đây vừa đồng thời là sự tái tạo Eden mang tính biểu tượng sâu
sắc nhất, vừa là sự hiện thực cụ thể nhất: chính Chúa Giêsu trở thành Cây Sự Sống
cho chúng ta trên thập giá.
Thứ hai, Eden là một câu chuyện
tình hôn nhân; và Tuần Thánh cũng vậy.
Những lời đầu tiên của con người được
ghi lại trong Kinh Thánh chính là bài ca tình yêu của Ađam dành cho Evà trong
Vườn Eden: “Đây là xương bởi xương tôi, thịt bởi thịt tôi.” Và rồi,
trong số những lời cuối cùng của Chúa Giêsu, Ađam Mới lại là những dụ ngôn về
hôn nhân: dụ ngôn Tiệc Cưới, câu hỏi về hôn nhân sau khi sống lại, và dụ ngôn
Mười Trinh Nữ chờ chàng rể. Xuyên suốt Cựu Ước, Thiên Chúa đã nói rằng Ngài vui
thích nơi dân Ngài và muốn kết hôn với họ, thậm chí còn so sánh hoàn cảnh của
mình như ngôn sứ Hôsê, người đã cưới một người vợ lăng loàn. Giờ đây, qua mầu
nhiệm thập giá, chúng ta thấy Ngài đón nhận chúng ta như hiền thê của Ngài.
Thứ ba, Thiên Chúa đã trao cho
chúng ta công việc trong Vườn Eden, và Ngài biến đổi nó trong Tuần Thánh.
Sách Sáng Thế kể rằng Thiên Chúa đặt
con người trong Vườn Eden “để canh tác và giữ gìn nó”, nhưng tội lỗi đã
khiến lao động trở nên nặng nhọc. Điều đó có nghĩa là việc cứu chuộc lao động
là yếu tố thiết yếu trong công trình tái tạo Eden cho thế giới. Và quả thật,
sau khi vào Giêrusalem, Chúa Giêsu đã kể nhiều câu chuyện hay dụ ngôn liên quan
đến lao động như dụ ngôn Hai Người Con và công việc của họ, dụ ngôn Những Tên
Tá Điền, cùng với dụ ngôn Các Nén Bạc. Mỗi câu chuyện đều so sánh sự trung tín
với Thiên Chúa với việc lao động cho Ngài giống như trong Eden.
Thứ tư, Thiên Chúa đã trao cho
chúng ta quyền thống trị trong Vườn Eden, và Ngài chỉ cho chúng ta cách sử dụng
nó trong Tuần Thánh.
Khi dựng nên Ađam và Evà trong Sách
Sáng Thế, Thiên Chúa phán: “Chúng ta hãy dựng nên con người theo hình ảnh
chúng ta, giống như chúng ta; và cho họ quyền làm chủ”. Ngài đã đặt chúng ta làm chủ trên mặt đất,
nhưng chúng ta lại làm rối tung tất cả. Vì thế, trong tuần cuối cùng trên trần
gian, Chúa Giêsu cũng xem xét lại quyền lực trần thế tạm thời. Chính trong Tuần
Thánh, Chúa Giêsu nói: “Của Xê-da, hãy trả về Xê-da; của Thiên Chúa, hãy trả
về Thiên Chúa.” Ngài cũng nghiêm khắc lên án những kẻ lãnh đạo xấu xa trong
Bảy Mối Họa của các Kinh Sư và Biệt Phái, và cảnh báo rằng quyền lực trần thế sẽ
chống lại các môn đệ của Ngài. Nhưng đồng thời, Ngài cũng trao cho chúng ta bí
quyết của quyền lực đó là: hai điều răn trọng nhất, quyền lực thiêng liêng của
Con vua Đavít và thị kiến cao cả về Đức Kitô Vua trên ngai, thưởng cho những
ai đã phục vụ Ngài nơi tha nhân, và phạt những ai đã không làm như thế.
Sau cùng, Chúa Giêsu mở lại vườn Eden
trên thập giá.
Sau khi con người sa ngã, cánh cửa
Eden đã khép lại với chúng ta, và Cây Sự Sống bị giữ cách xa chúng ta. Nhưng
như Hội Thánh cầu nguyện trong Thứ Năm Tuần Thánh: “Chúa đã làm cho thập giá
trở thành Cây Sự Sống; xin ban hoa trái của nó cho những ai được tái sinh trong
phép Rửa.” Chúng ta thấy Chúa Giêsu mở lại cánh cửa Eden cho vương quốc/Nước
của Ngài khi người trộm lành cầu xin: “Lạy Ông Giêsu, khi Ngài vào Nước của
Ngài, xin nhớ đến tôi,” và Chúa Giê-su đáp lại: “Quả thật, Ta bảo ngươi,
hôm nay ngươi sẽ ở cùng Ta trên Thiên Đàng với Ta.”
Vậy hãy bước vào Eden trong Tuần
Thánh này và cùng nhau bắt đầu xây dựng lại nó trên trần gian.
Thiên Chúa muốn phục hồi chúng ta
trong Vườn Eden của Ngài, bởi Ngài vui thích nơi chúng ta và khát khao được gần
gũi chúng ta, và Ngài sẽ ban cho chúng ta ân sủng để bắt đầu tái tạo lại vườn Eden
cho thế giới trong khi chúng ta chờ đợi.
Tác giả:Tom Hoopes -
Nguồn: https://aleteia.org/2026/03/29/
Mary Pauline lược dịch