Ngoài phố vẫn âm vang tiếng trống lân thúc giục. Còn trong nhà, chị em vẫn đang kể cho nhau nghe câu chuyện tuổi thơ những ngày Tết Trung thu. Xem ra ai nấy đều có rất nhiều “chuyện ngày xưa…” để kể. Và cái “ngày xưa” ấy của mỗi Thỉnh sinh xem ra cũng dữ dội lắm chứ chẳng phải vừa đâu…

Ngày xưa, lúc em còn nhỏ, quê em chẳng có đoàn múa lân sư rồng vui nhộn như bây giờ đâu. Cứ đầu tháng Tám (âm lịch) là hầu như tất cả trẻ con trong xóm tụ tập trước sân nhà ông trưởng thôn, ngồi chầu ngồi chực, chờ chiếc Tivi màu nhà ông mở chương trình Tết Trung Thu của Thiếu nhi Thành phố. Cảm thấy thích thú vô cùng. Nhất là khi đến cảnh múa lân, mấy thằng con trai chăm chú ngồi xem, không bỏ sót giây nào. Có lẽ chẳng có khi nào tụi nó ngồi yên được như thế…

Có những buổi tối, đang xem chăm chú thì cúp điện. Cả sân nhà ông trưởng thôn nhốn nháo cả lên vì tiếng thở dài, tiếng than tiếc nuối, và cả tiếng của những em bé nhỏ xíu khóc la đòi xem tiếp. Mất điện rồi mà chẳng đứa nào muốn về, cứ nấn ná lại đó với hy vọng sẽ có điện lại ngay, nhưng đợi mãi, cho đến khi chủ nhà đã bê chiếc Tivi vào trong, đã dọn hết dây điện và ổ cắm, lũ trẻ chúng em mới lần lượt ra về.

Không dừng ở đó, nhiều thằng con trai chạy thẳng về nhà, lén mượn mấy cái bao tải của cha mẹ, mang ra đường bày trò múa lân, la hét ing ỏi cả một đoạn đường làng. Kể ra múa lân bằng bao tải cũng hay không kém múa lân trên tivi. Đứa trùm bao nhảy, đứa gõ vung nồi, đứa thổi kèn lá, đứa “cắc tùng dinh…” bằng miệng, đứa cầm gậy làm tôn ngộ không, đứa khác làm ông địa… đường làng có hẳn một đội lân hoành tráng chứ không phải giỡn! Lũ con gái chúng em chạy theo sau cổ vũ nhiệt tình. Đội lân bao tải nhảy đến đâu, các mẹ, các chị cứ ôm bụng cười ngặt nghẽo đến đó. Có người còn bế con, bế em đi theo xem đội lân bao tải nhảy từ đầu chí cuối…

Ngày ấy, đón Tết Trung thu ở làng quê em rất mộc mạc. Chẳng có bánh trung thu sang trọng, đủ loại nhân, đủ mùi vị như ở thành phố. Chỉ có kẹo của thôn trưởng thôi. Ông trưởng thôn đi từ đầu thôn đến cuối thôn, vào từng nhà xin quyên tiền tổ chức Trung Thu cho con em trong xóm. Hộ mươi nghìn; hộ dăm nghìn; có hộ chỉ hai, ba nghìn; lại có những hộ chẳng có nghìn nào. Thế mà ngày Trung thu, ông cũng quy tụ hết trẻ nít trong thôn lại trước sân nhà ông. Dưới ánh trăng quê sáng, sáng lắm, ông chia kẹo cho từng đứa. Đứa lớn, đứa nhỏ, đứa nào cũng có. Đứa lớn hơn được ít hơn, đứa bé hơn được nhiều hơn vài ba cái. Đứa nào cũng vui, cũng để dành kẹo chạy về nhà tíu tít khoe với cha với mẹ. Rồi vội vàng mang đèn lồng ra đường vừa rước đèn, vừa nhai kẹo, lại vừa la hét.

Trung thu quê em ngày ấy không có đèn lồng đủ loại như bây giờ. Trẻ con bày trò làm đèn lồng tự chế thôi. Các anh chị lớn hơn chỉ cho mấy đứa nhỏ đục lỗ quanh ống sữa , ống nước ngọt, ống tre… thắp nến bên trong, treo dây bên trên là có đèn rước. Nhiều anh chị khéo tay cũng đẽo tre, cắt giấy, lấy dây mà cột, cơm nguội mà dán, cũng được đôi ba chiếc đèn ông sao méo mó. Đứa nào cũng mê tít đòi cho bằng được. Đêm rước đèn, mấy đứa không có đèn chạy vội về nhà lấy cái bung, cái nôm, cái đụt bắt cá, bắt tôm… cột tạm dây, cây cầm, rồi thắm nến vào trong và mang đi rước đèn cùng chúng bạn. Thấy đèn lồng của chúng nó, cả đoàn rước lại được một trận cười nghiêng ngả.

Những “ngày xưa” của em vui Tết Trung thu như thế. Nghĩ lại một thời tuổi thơ ấy cũng thật là “trẻ trâu” quá! Nhưng có lẽ ngày nay, khi cuộc sống phát triển hơn rất nhiều rồi, đặc biệt là những vùng thành thị, Tết Trung thu của các em, các cháu là rộn ràng tiếng trống lân, là lồng đèn giấy, lồng đèn điện tử đủ loại, là bánh trung thu bày bán khắp nơi... Có lẽ chẳng có ánh Trăng quê đêm Trung thu sáng long lanh và đẹp dịu hiền; chẳng có dịp được cùng chúng bạn đi rước đèn, ca hát tự do; và cũng chưa chắc ánh đèn lồng điện tử sẽ làm tâm hồn các em, các cháu được ấm áp và hạnh phúc như lồng đèn tự chế, thắp nến của chúng em “ngày xưa”.

Sẽ chỉ còn lại trong tâm trí của những người đã qua cái tuổi rước đèn, những cái Tết Trung thu đơn sơ, mộc mạc mà lại giàu tình quê, giàu sức sống và cực kì đậm chất trẻ con của “ngày xưa” ấy. Để mỗi mùa trăng lên, ngồi bên nhau đọc lại kí ức mà đong đầy hạnh phúc và bình yên.

Lại một cái mùa trăng nữa đến rồi đi. Mùa trăng thật thanh bình, thật ấm áp và đêm trăng vẫn thật hạnh phúc tròn đầy. Hạnh phúc bởi cái cảm xúc nhớ quê, nhớ tuổi thơ, bởi cái thi vị khi cộng đoàn chị em ngồi bên nhau ôn lại chuyện cũ của những mùa trăng ngày xưa ấy…

Teresa Bé Nhỏ