Tháng Chín về, khép lại những ngày hè êm ả để nhường chỗ cho không khí rộn ràng của mùa tựu trường. Khi những người trẻ hân hoan bắt đầu hành trình trau dồi tri thức, ta lại trăn trở về đích đến thực sự của việc học. Một nền giáo dục toàn diện không thể chỉ dừng lại ở việc lấp đầy những khối óc bằng kiến thức, mà sâu xa hơn, phải là mảnh đất màu mỡ để ươm mầm nhân cách, giúp con người biết hướng về chân - thiện - mỹ.

Thành ngữ Việt Nam có câu: “Người làm sao, chiêm bao làm vậy”, hàm ý rằng tâm hồn ta được nuôi dưỡng ra sao thì cuộc đời ta sẽ trổ sinh hoa trái như thế. Đặc biệt đối với người Kitô hữu, hoa trái ấy không chỉ là đạo đức luân lý thông thường, mà còn là một chiều kích thiêng liêng: ta học để nhận biết Sự Thật, để trưởng thành trong đức tin và nhất là để quy hướng trọn vẹn cuộc đời về Đức Kitô.

Trong thư gửi sinh viên, học sinh Công giáo nhân dịp khai giảng năm học 2026–2027, Đức Cha Phêrô Huỳnh Văn Hai nhắn nhủ các bạn trẻ: đừng lơ là việc học tập, nhưng cũng đừng loại bỏ Thiên Chúa khỏi cuộc sống. Ngài mời gọi người trẻ “học nơi Chúa Kitô” và tin vào Người, bởi chính Đức Kitô là trung tâm của lịch sử và là Đấng quy hướng mọi sự về cùng đích là ơn cứu độ [1]

Lời nhắn nhủ ấy gợi mở một hướng nhìn quan trọng đối với sứ vụ giáo dục. Kiến thức là cần thiết, nhưng kiến thức sẽ trở nên trọn vẹn khi được đặt trong tương quan với sự thật, với con người và với Thiên Chúa. Người học không chỉ cần biết nhiều hơn, nhưng cần trở nên một con người tốt hơn; không chỉ chuẩn bị cho một nghề nghiệp, nhưng còn chuẩn bị cho một cuộc đời biết sống có trách nhiệm, biết yêu thương và phục vụ. Vì thế, giáo dục Kitô giáo không thể tách rời việc đào luyện con người toàn diện, trong đó đời sống đức tin không phải là một phần phụ thêm, nhưng là nền tảng giúp người trẻ nhận ra ý nghĩa và hướng đi của cuộc đời mình.

Đặc biệt, giữa một thời đại mà tri thức và công nghệ đang thay đổi từng ngày, lời mời gọi “Hãy học cùng Chúa Kitô” càng trở nên ý nghĩa. Người trẻ cần được trang bị khả năng học hỏi, phân định và sử dụng những thành tựu mới cách có trách nhiệm, để công nghệ và tri thức thực sự phục vụ con người thay vì làm lu mờ phẩm giá con người. Như Đức Cha Phêrô Huỳnh Văn Hai nhấn mạnh, người trẻ được mời gọi vừa tiếp nhận những kiến thức cần thiết cho cuộc sống, vừa không ngừng tìm đến, lắng nghe và học cùng Chúa Kitô, để “vừa giữ lấy đức tin, nhưng cũng vừa nhận thêm những chân lý bổ ích cho đời sống đạo hằng ngày” [2].

Cùng dòng tư tưởng ấy, trong thư gửi học sinh, sinh viên Công giáo nhân dịp năm học mới 2026–2027, Đức Tổng Giám mục Giuse Vũ Văn Thiên nhắc nhở rằng mỗi người đều là một “tuyệt tác của Thiên Chúa” [3]. Tuy nhiên, một tuyệt tác không tự nhiên tỏa sáng nếu không được mài giũa. Vì thế, học tập và rèn luyện không chỉ giúp người trẻ tích lũy kiến thức, nhưng còn là hành trình hoàn thiện chính mình, khám phá những khả năng Chúa trao và từng bước định hình hướng đi cho cuộc đời.

Từ cái nhìn ấy, giáo dục không thể chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức hay chuẩn bị cho một nghề nghiệp. Điều quan trọng hơn là giúp người trẻ trưởng thành thành những con người có khả năng suy nghĩ, biết phân định, sống có trách nhiệm và biết dùng những gì mình học được để phục vụ. Trong hành trình ấy, Đức Tổng Giám mục đặc biệt nhấn mạnh việc học tập cần được đặt trong tương quan với Thiên Chúa: biết cầu nguyện, lắng nghe Lời Chúa và tìm kiếm sự hướng dẫn của Người trước những chọn lựa quan trọng của cuộc đời. Đồng thời, người trẻ được mời gọi sống trung thực, biết yêu thương, chia sẻ và trở nên “muối cho đời, ánh sáng cho trần gian” giữa môi trường học đường và xã hội.

Những lời nhắn nhủ ấy cũng gợi mở cho người làm công tác giáo dục một định hướng quan trọng: không chỉ giúp người trẻ biết nhiều hơn, nhưng giúp họ trở thành người tốt hơn; không chỉ giúp họ thành công trong tương lai, nhưng giúp họ biết sống một cuộc đời có ý nghĩa trước mặt Thiên Chúa và tha nhân. Bởi mỗi học sinh, mỗi người trẻ được trao phó cho chúng ta đều là một “tuyệt tác” đang trên hành trình được mài giũa. Người giáo dục, vì thế, không chỉ là người truyền đạt tri thức, mà còn là người đồng hành, khích lệ và giúp những khả năng tốt đẹp nơi mỗi người được nhận ra, phát triển và sinh hoa trái.

Đối với các tu sĩ, chiều kích ấy của giáo dục càng mang một ý nghĩa đặc biệt. Giáo dục không đơn thuần là một nghề nghiệp, nhưng là một sứ mạng gắn với căn tính và ơn gọi. Đức Cố Tổng Giám mục Phaolô Bùi Văn Đọc từng khẳng định: “Đối với Giáo hội, giáo dục là chìa khóa và là một phương tiện quan trọng thực hiện sứ mạng loan báo Tin Mừng cho xã hội hôm nay” [4]. Vì thế, nơi sứ vụ giáo dục, người tu sĩ không chỉ trao ban kiến thức, nhưng còn được mời gọi trở thành một chứng nhân của những giá trị Tin Mừng, để bằng chính đời sống và sự hiện diện của mình, giúp người trẻ nhận ra phẩm giá, hướng đi và ý nghĩa đích thực của cuộc đời.

Với Dòng Đa Minh Rosa Lima, giáo dục thanh thiếu niên vì thế luôn là một mối quan tâm và ưu tiên trong sứ vụ. Từ các lớp học, trường học đến các lưu xá, mái ấm và nhà nội trú, Hội Dòng mong muốn tạo nên những môi trường trong đó người trẻ không chỉ được học tập, nhưng còn được yêu thương, hướng dẫn và trưởng thành. Qua việc giáo dục văn hóa và đức tin, Hội Dòng ước mong góp phần giúp mỗi người trẻ nhận ra mình là một ân ban của Thiên Chúa, biết trân trọng những khả năng Chúa trao và quảng đại dùng những gì đã lãnh nhận để phục vụ gia đình, Giáo hội và xã hội.

Bước vào năm học 2026–2027, xin cho các nhà giáo dục luôn biết trở về với Đức Kitô để kín múc nguồn sức mạnh cho sứ vụ giáo dục để những người trẻ được trao phó luôn được nhìn nhận như một “tuyệt tác của Thiên Chúa”, được yêu thương, hướng dẫn và giúp phát triển những ân ban Chúa trao. Xin Chúa ban cho các bạn học sinh, sinh viên lòng say mê học tập, sự kiên trì trong thử thách, một đời sống đức tin vững vàng và trái tim quảng đại, để những năm tháng học tập không chỉ giúp các bạn trưởng thành về tri thức, mà còn trở nên những con người tốt lành, biết sống cho Chúa và phục vụ tha nhân. Như lời Thánh Phaolô: “Tôi đã trồng, Apôlô đã tưới, nhưng Thiên Chúa đã làm cho lớn lên” (1 Cr 3,6). Xin cho những gì chúng ta âm thầm gieo hôm nay, bằng tri thức, tình yêu và chứng tá đời sống, sẽ được Chúa làm cho sinh hoa kết trái nơi những thế hệ mai sau.

Mưa HẠ

-------------

[1] Đức Cha Phêrô Huỳnh Văn Hai, Thư gửi sinh viên, học sinh Công giáo nhân dịp khai giảng năm học 2026–2027

[2] Đức Cha Phêrô Huỳnh Văn Hai, Thư gửi sinh viên, học sinh Công giáo nhân dịp khai giảng năm học 2022-2023

[3] Đức Tổng Giuse Vũ Văn Thiên: Thư gửi học sinh, sinh viên Công giáo TGP Hà Nội nhân dịp năm học mới 2026-2027

[4] Đức Cố Tổng Giám mục Phaolô Bùi Văn Đọc, diễn từ nhân ngày công bố quyết định thành lập Học viện Công giáo 6/8/2015