1. Tiếng gọi giữa cơn lốc thời đại
Giữa những âm thanh ồn ào của phố thị, giữa những nhịp sống dồn dập của công việc tông đồ, chúng ta vẫn lặng lẽ bước đi – như một dấu lặng nhỏ bé giữa bản nhạc đầy nốt thăng trầm của thời đại. Nhưng chính trong sự lặng lẽ ấy, một câu hỏi âm thầm vang lên: “Con đang làm việc cho Chúa… hay đang làm việc của Chúa?”[1]
Càng dấn thân, ta càng dễ bị cuốn vào vòng xoáy của hoạt động. Những lớp học, những giường bệnh, những chương trình mục vụ… dần dần lấp đầy từng khoảng trống trong ngày sống. Và rồi, một cách rất kín đáo, đời tu có thể bị “trượt” khỏi quỹ đạo ban đầu. Ta trở thành người phục vụ hiệu quả, nhưng lại đánh mất sự thân tình với Đấng mình phục vụ.
Có một nỗi trống vắng rất khó gọi tên, là khi đôi tay vẫn bận rộn, nhưng trái tim không còn rung động. Chính trong khoảnh khắc ấy, Lời Chúa như một lời thì thầm dịu dàng mà mạnh mẽ: “Không có Thầy, anh em chẳng làm gì được” (Ga 15,5). Không phải là “làm ít lại”, nhưng là “ở lại sâu hơn”. Không phải là dừng sứ vụ, nhưng là tìm lại nguồn mạch của sứ vụ. Và vì thế, trước khi hỏi mình phải làm gì, ta được mời gọi trở về với lòng mình: “Tôi là ai trong ánh nhìn của Đức Kitô?”
2. Căn tính “Môn đệ thừa sai”
Từ sự thức tỉnh nội tâm đó, ta nhận ra rằng hoạt động tông đồ không bao giờ là một nỗ lực tách biệt khỏi căn tính cốt lõi. Theo nhãn quan của Đức cố Giáo Hoàng Phanxicô, “Môn đệ” và “Thừa sai” không phải là hai chặng đường nối tiếp, mà là hai mặt của một đồng tiền duy nhất.[2] Ta không trở thành thừa sai sau khi đã hoàn thiện đời môn đệ. Ta là môn đệ ngay khi được sai đi. Và ta được sai đi chính vì ta là môn đệ. Ngay từ giây phút được dìm vào làn nước Rửa tội, đời ta đã mang trong mình một chuyển động, một chuyển động từ gặp gỡ đến trao ban, từ được yêu đến yêu, từ ở lại đến lên đường.
Đối với chúng ta, chuyển động ấy còn mang một chiều sâu đặc biệt hơn. Ba lời khấn không làm đời ta thu hẹp lại, nhưng mở ra một không gian vô biên cho tình yêu Thiên Chúa hoạt động.
Khó nghèo – để trái tim không bị chiếm hữu bởi điều gì khác ngoài Thiên Chúa. Khiết tịnh – để tình yêu không bị phân mảnh, nhưng trở nên trọn vẹn. Vâng phục – để ý riêng tan biến trong ý muốn nhiệm mầu của Ngài.
Đó không phải là những từ bỏ, nhưng là những khoảng trống thánh thiêng, nơi Thiên Chúa có thể chạm đến thế giới qua chính cuộc đời ta. Và rồi, giữa một thế giới đo lường giá trị bằng hiệu quả, sự hiện diện của ta trở thành một lời chứng thầm lặng. Có một tình yêu không cần chứng minh bằng thành công, nhưng bằng sự thuộc trọn về. Thế nhưng, để tình yêu ấy không cạn khô, ta phải không ngừng trở về với nguồn: “Hãy ở lại trong Thầy.” (Ga 15,1-8)
3. “Ở lại” – Nơi trái tim được sinh lại mỗi ngày
“Ở lại” không phải là dừng lại. “Ở lại” là “ở trong”. Ở trong một tương quan. Ở trong một tình yêu. Ở trong một sự hiện diện. Hình ảnh cây nho và cành nho không chỉ là một ẩn dụ đẹp, mà là một sự thật hiển nhiên. Cành nho không cần cố gắng để sinh trái, nó chỉ cần gắn liền với thân nho. Cũng vậy, người môn đệ không cần “gồng mình” để làm sứ vụ, nhưng chỉ cần ở lại đủ lâu trong tình yêu của Chúa. Có những giờ chầu mà ta không cảm thấy gì. Có những lúc cầu nguyện mà tâm trí lang thang. Có những ngày Lời Chúa dường như khô khan. Nhưng chính những lúc đó, điều âm thầm vẫn đang xảy ra. Thiên Chúa đang kiên nhẫn ở lại với ta, ngay cả khi ta chưa biết cách ở lại với Ngài.
“Ở lại” là để cho Chúa nhìn ta, để cho trái tim mình được chữa lành mà không cần nói nhiều. “Ở lại” cũng là để nhớ rằng mình được yêu, trước khi mình làm bất cứ điều gì. Và rồi, một thời điểm nào đó, ta sẽ nhận ra, sứ vụ lúc này không còn là gánh nặng, mà nó đã trở thành một dòng chảy tự nhiên của một trái tim đã được chạm đến.
4. Cộng đoàn – Nơi tình yêu trở nên hữu hình
Không ai “ở lại” một mình. Ơn gọi của ta không phải là hành trình đơn độc, nhưng được dệt nên từ nhiều cuộc đời. Cộng đoàn không chỉ là nơi ta sống chung, nhưng là nơi ta học yêu. Có những va chạm. Có những khác biệt. Có những lúc không hiểu nhau. Nhưng nhờ đó, Tin Mừng được viết bằng những nét rất đời thường. Đó là khi một sự im lặng để không làm tổn thương, khi một lời xin lỗi không dễ nói ra, khi một ánh mắt cảm thông với chị em mệt mỏi. Trước khi đi đến những vùng ngoại vi, ta đã được mời gọi đi vào “vùng ngoại vi” của chính trái tim chị em mình.
Một cộng đoàn yêu thương không cần nhiều lời để giảng. Chính đời sống của họ đã là một lời loan báo. Và có lẽ, hành động thừa sai đầu tiên không phải là đi xa, mà là ở lại với nhau trong tình yêu.
5. Giữa những thách đố – Giữ lửa nội tâm
Có những mệt mỏi không đến từ công việc, nhưng đến từ việc mất ý nghĩa của công việc. Cũng có những kiệt quệ không đến từ việc cho đi quá nhiều, nhưng từ việc cho đi mà không còn nối kết với nguồn. Chủ nghĩa hoạt động len lỏi rất tinh tế khi ta bắt đầu đo giá trị của mình bằng những gì mình làm được.
Và rồi, ta đã quên mất, Chúa không cần ta thành công – Chúa chỉ cần ta thuộc về Ngài. Linh đạo“Chiêm niệm Lời và Loan báo Lời” không chỉ là một nguyên tắc, mà là một nhịp thở. Chiêm niệm để trái tim không khô cạn. Loan báo để tình yêu không trở nên vô hình. Khi việc loan báo trở thành lời cầu nguyện, và lời cầu nguyện thấm vào việc loan báo, ta không còn bị chia cắt giữa “đời thiêng liêng” và “đời tông đồ”. Tất cả trở thành một đời sống được dâng hiến trọn vẹn.
6. Những bước chân phát xuất từ trái tim
Sau cùng, sứ vụ không bắt đầu từ đôi tay, nhưng từ một trái tim đã được chiếm hữu. Một nữ tu không phải là người làm nhiều việc cho Chúa, nhưng là người để Chúa sống và hành động trong mình. Càng ở lại sâu trong Ngài, ta càng bước đi xa hơn mà không sợ lạc hướng. Càng để mình được yêu, ta càng có khả năng yêu mà không mệt mỏi. Và rồi, từng việc nhỏ trong ngày sống – một lời nói, một ánh nhìn, một hy sinh âm thầm – trở thành những dấu chỉ của Nước Trời. Ước gì mỗi chúng ta, giữa bao bộn bề của sứ vụ, vẫn giữ được một nơi rất riêng trong lòng – nơi ta chỉ đơn giản là một người môn đệ, đang ở lại bên Thầy. Vì chính từ nơi đó, mọi bước chân thừa sai mới thực sự bắt đầu.
PTM