Giữ luật hay sống tinh thần của luật?

- Chị ơi em hay nghe nói“mình giữ luật thì luật giữ mình”, vậy sao Chúa toàn lên án mấy ông Phariseu và thông luật vì họ giữ luật quá thể.

- Câu em nói luật giữ mình là của các vị đi trước dựa theo kinh nghiệm để nhắc chúng ta đừng coi thường luật, còn thời Chúa người Do Thái có tới 248 điều răn phải làm, tức những điều được truyền phải thực hiện, và 365 điều răn không được làm, tức những điều bị cấm, tổng cộng là 613 điều, trong đó người Pharisêu đặc biệt chú trọng luật ngày sa-bát, vì ngày sa-bát không đơn thuần là một ngày nghỉ, đó là dấu chỉ giao ước giữa Thiên Chúa và dân Israel, nhắc nhở họ rằng mình thuộc về Thiên Chúa. Nhiều luật quá đến nỗi có người phải hỏi Chúa luật nào quan trọng nhất đó (x. Mt 22, 36-40). Chị đố em nha: Đức Giê-su biết những người trong nhà ông thủ lãnh đang dò xét mình, tại sao Người vẫn đến dùng bữa?

- Em nghĩ vì Chúa không khép lòng trước những người chưa hiểu Người. Chúa không chỉ đến với những người yêu mến mình, mà còn muốn gặp gỡ cả những người nghi ngờ, chống đối mình nữa chị.

- Đúng rồi! Chúa không đến để tìm người hoàn hảo, nhưng đến để mở lòng con người đón nhận chân lý và tình yêu. Chị còn nghĩ, biết đâu chính bữa ăn ấy lại là cơ hội để Chúa giúp họ nhìn lại cách sống đạo của mình.

- Nhưng mà chị có thấy lạ không: Nếu vị thủ lãnh không có thiện cảm với Chúa, tại sao ông ấy còn mời Chúa vào nhà? Hay ông ấy cũng muốn tìm hiểu Chúa?

- Có thể lắm em. Tin Mừng không nói rõ động cơ của ông ấy. Có thể ông tò mò, muốn nghe Chúa giảng dạy, hoặc muốn quan sát cách Chúa hành động. Nhưng dù động cơ của ông là gì, Chúa vẫn đến. Điều đáng quý là Chúa không để thái độ của người khác ngăn cản mình làm điều tốt.

- Nghe vậy, em chợt nhớ ra: có khi chúng ta vào nhà nguyện thưa chuyện với Chúa mỗi ngày, nhưng lại chưa thật sự muốn Chúa bước vào những góc khuất trong lòng mình. Chúng ta muốn Chúa an ủi, nhưng chưa chắc đã muốn Chúa sửa đổi mình.

- Em nói đúng. Điều làm chị suy nghĩ nhiều nhất là thái độ của những người thông luật và Pharisêu. Họ rất chú trọng giữ luật, nhưng khi một người bệnh xuất hiện trước mặt, họ lại im lặng trước câu hỏi của Chúa: “Có được phép chữa bệnh ngày sa-bát hay không?” (x. Lc 14,3).

- Có phải họ được dạy luật sai nên mới giữ luật sai không chị?

- Chị nghĩ không nên kết luận như vậy. Họ nghiêm túc với luật Thiên Chúa, và việc giữ ngày sa-bát vốn là điều quan trọng. Nhưng có lúc, người ta quá chú trọng đến những quy định và cách giải thích luật mà quên mất mục đích sâu xa của luật là dẫn con người đến với Thiên Chúa và yêu thương tha nhân.

- Nghĩa là luật không sai, nhưng cách hiểu và thực hành luật có thể chưa đúng với tinh thần của Thiên Chúa?

- Đúng rồi em. Chúa Giêsu không bảo chúng ta coi thường luật. Người muốn chúng ta hiểu rằng giữ luật phải dẫn đến tình yêu, chứ không được trở thành lý do để thờ ơ trước nỗi đau của người khác. Nếu thấy một người đang đau khổ mà mình chỉ lo tìm xem việc giúp đỡ ấy có đúng quy định hay không, thì mình cần xét lại điều gì đang chi phối trái tim mình.

- Em thấy điều đó rất gần với đời sống chung. Có khi em giữ giờ giấc rất đúng, làm việc rất đầy đủ, nhưng chỉ vì một ai đó làm trái ý em mà em lạnh nhạt với người ấy cả ngày. Em vẫn chu toàn bổn phận, nhưng tình yêu của em có lẽ lúc đó … đi du lịch ở nơi nào đó rất xa em.

- Chị cũng từng bị như vậy. Có những lúc chị nhắc nhở chị em về điều này điều nọ rất đúng, nhưng cách nói lại làm người ấy tổn thương. Chị chỉ thấy điều người khác làm chưa tốt mà không nghĩ đến những khó khăn họ đang trải qua. Chị nhận ra mình có thể đúng về nguyên tắc, nhưng chưa chắc đã đúng trong cách yêu thương, rồi có khi lại nhân danh ích chung mà quên đi người đang đối diện đang rất bối rồi hay khổ tâm vì lỡ làm sai điều gì đó.

- Vậy có phải đôi khi chúng ta giữ luật để bảo vệ cái tôi hay suy nghĩ của mình hơn là để tìm kiếm ý Chúa không chị?

- Có thể lắm em. Khi quá tin rằng mình đúng, chúng ta dễ muốn người khác thay đổi theo mình, nhưng lại khó chấp nhận để Chúa sửa đổi chính mình. Chúng ta dễ hỏi: “Tại sao chị ấy không làm đúng?” mà quên hỏi: “Chúa muốn con đáp lại sự yếu đuối của chị ấy bằng thái độ nào?”

- Nhưng nếu cứ yêu thương và cảm thông thì có phải chúng ta sẽ dễ dãi, không còn nghiêm túc với luật của Chúa, luật Giáo Hội và Luật Dòng nữa không?

- Không đâu em. Yêu thương không có nghĩa là dung túng điều sai. Chúng ta vẫn cần góp ý, sửa lỗi và giữ kỷ luật. Nhưng điều quan trọng là sửa lỗi để giúp chị em trưởng thành, chứ không phải để chứng minh mình đúng; giữ luật để xây dựng cộng đoàn, để giúp chị em thăng tiến, chứ không phải để tạo khoảng cách giữa người với người.

- Em hiểu rồi. Đức Giêsu không chỉ nhìn thấy một vấn đề về luật ngày sa-bát. Người nhìn thấy một con người đang đau bệnh cần được chữa lành. Còn em, nhiều khi nhìn chị em qua lỗi lầm của họ mà quên mất họ cũng đang cần được yêu thương.

- Đúng vậy. Với chị, có lẽ câu hỏi Chúa dành cho chị hôm nay không phải là: “Con đã giữ bao nhiêu quy định?” mà là: “Qua cách con giữ luật và sống bổn phận, người khác có cảm nhận được tình yêu của Ta không?”

- Còn em, em muốn hỏi Chúa: “Lạy Chúa, có khi nào con nhân danh sự đúng đắn để che giấu sự thiếu cảm thông của mình không? Có khi nào con chăm lo cho công việc của Chúa mà lại quên mất người bên cạnh con lúc này không?”

- Em à, có lẽ điều Chúa muốn chữa lành hôm nay không chỉ là căn bệnh của người phù thũng, mà còn là căn bệnh của trái tim chúng ta: sự cứng cỏi, tự ái, thành kiến và thái độ dửng dưng trước nỗi đau của tha nhân.

- Vậy hôm nay, em quyết tâm khi thấy một chị làm chưa tốt, em sẽ tập tìm hiểu thay vì vội phán xét; em sẽ đặt mình vào vị thế của tha nhân để dễ cảm thông, tha thứ hơn; hoặc khi thấy một người mệt mỏi, em sẽ chủ động hỏi thăm thay vì chờ người ấy lên tiếng; và khi chính em sai, em sẽ học cách khiêm tốn nhận lỗi.

- Còn chị, chị sẽ cố gắng nhớ tinh thần của luật là yêu thương, thay vì chỉ khư khư giữ điều chữ viết diễn tả, và khi cần thiết thì góp ý với người khác bằng sự tôn trọng và phục vụ mà không cần được ghi nhận. Điều làm nên vẻ đẹp của đời tu, của mỗi người Kitô hữu không chỉ là sự chu toàn bên ngoài, mà còn là một trái tim ngày càng giống trái tim Chúa Giêsu.

- Chị em mình cùng đọc Kinh Lạy Cha và cùng cầu nguyện nhé: Lạy Chúa Giê-su, xin đừng để chúng con chỉ biết giữ luật mà quên sống tình yêu. Xin cho chúng con đủ khiêm tốn để nhận ra những giới hạn của mình, đủ nhạy bén để nhìn thấy nỗi đau của chị em, của tha nhân, và đủ can đảm để làm điều thiện ngay khi có thể. Xin giúp chúng con trung thành với bổn phận mà không trở nên cứng nhắc, biết sửa lỗi mà không kết án, biết giữ kỷ luật mà vẫn giàu lòng thương xót, để mỗi ngày sống của chúng con không chỉ nói về tình yêu Chúa, nhưng thực sự trở thành dấu chỉ tình yêu của Ngài cho tha nhân. Chúng con cầu xin, nhờ Đức Kitô, Chúa chúng con. Amen.

Song Thị