Mở đầu

Sự hiện diện của con người trên vũ trụ này chắc chắn không phải là một sự ngẫu nhiên vô định, mà là công trình kỳ diệu từ bàn tay đầy yêu thương của Đấng Sáng Tạo, bởi lẽ không ai trong chúng ta có thể tự trao ban sự sống cho chính mình. Chính vì thế, con người luôn mang trong mình nỗi khát khao hướng thượng, không ngừng khám phá mầu nhiệm của hóa công, và hành trình truy tìm ấy chính là sự học hỏi tâm linh. Ngạn ngữ Anh có câu: “Hãy cho tôi biết bạn của bạn là ai, tôi sẽ cho bạn biết bạn là người như thế nào”. Xét theo nhãn quan Kitô giáo, để hiểu và yêu mến Thiên Chúa, chúng ta cũng phải khởi đi từ việc gặp gỡ, học hỏi và gắn bó với Ngài. Yêu mến Chúa, một cách cụ thể nhất, chính là yêu lấy Lời của Ngài, vì chính Ngài là Ngôi Lời: “Lúc khởi đầu đã có Ngôi Lời. Ngôi Lời vẫn hướng về Thiên Chúa, và Ngôi Lời là Thiên Chúa.” (Ga 1,1). Yêu mến Ngôi Lời cũng chính là chiếc chìa khóa vạn năng để chúng ta học cách yêu lấy cuộc đời này.

1.  Tại sao phải học cách yêu lấy Lời để rồi yêu lấy đời?

Trước khi bước vào bàn luận về để tài này, tôi xin được mạn phép đặt ra vấn đề: Tại sao phải học cách yêu lấy Lời để rồi yêu lấy đời? Phải chăng cuộc đời này được hiện tại hóa và chi phối bởi Lời? Nếu quả thực là như vậy, thì hẳn nhiên, Lời phải mang một ý nghĩa và một tầm quan trọng trong việc hình thành và phát triển chiều sâu tâm linh của con người.

Sách Sáng thế mặc khải cho chúng ta biết: từ cõi hỗn mang thinh lặng, Thiên Chúa đã dùng chính Lời Quyền năng để tạo dựng nên vũ trụ từ hư vô. Thiên Chúa đã không dùng một sức mạnh nào ngoài Lời của Ngài. Lời không mang dáng dấp của sự huênh hoang hay tự đắc, cũng không ồn ào hay mang sức mạnh của vũ bão, nhưng được diễn ra với sự tĩnh lặng. Đúng như biến cố ngôn sứ Ê-li-a gặp Chúa trong tiếng gió hiu hiu trên núi Khô-rếp (x.1V 19,12).

Lời của Chúa vẫn luôn hiện diện và đan dệt trong suốt cuộc đời của con người. Thế nhưng, chúng ta sẽ không thể hiểu và cảm nghiệm được điều đó nếu không ra công học hỏi, xác tín và để cho Lời chạm vào từng sinh hoạt của chúng ta. Lời dạy con người cách sống, cách làm người, cách đối nhân xử thế… Hay chúng ta có thể hiểu, Lời là “GPS” - chiếc “la bàn định vị tâm linh”  để định hướng cho con người. Do vậy, để yêu đời, trước hết chúng ta cần học cách yêu lấy Lời.

2.   Cách thức để chúng ta yêu lấy Lời

Đâu là cách thức để chúng ta yêu lấy Lời? Để tìm câu trả lời, chúng ta cùng nhìn vào Giáo Hội – Vị hôn thê của Đức Kitô - vẫn luôn luôn mời gọi mỗi người Kitô hữu hãy không ngừng canh tân bản thân qua việc học hỏi và yêu mến Lời của Chúa. Hiến chế Tín lý về Mặc khải Dei Verbum, số 25 có nhấn mạnh: “Thánh Kinh phải được mọi Kitô hữu chuyên cần đọc, để nhờ việc đọc và suy niệm, họ học biết Đức Giêsu Kitô; vì không biết Thánh Kinh là không biết Đức Kitô” (DV 25).

Trước hết, muốn yêu Lời, chúng ta phải học hỏi về Lời, bởi cổ nhân có câu: “Vô tri bất mộ”, không biết thì không thể yêu mến. Thực tế cho thấy, để học hay hiểu biết về một ngôn ngữ nào đó thì không phải ngày một ngày hai, nhưng đó là một quá trình mà chúng ta phải luyện tập và kiên trì. Lời của Chúa cũng vậy, mặc dù Lời Chúa là mặc khải, nghĩa là Chúa cho ai hiểu thì người đó mới hiểu nhưng Lời vẫn sống động và một khi con người có lòng khao khát và yêu mến thì Chúa sẽ thêm cho.

Thứ đến, Lời của Chúa cần phải được niệm suy, vì Lời Thiên Chúa nói vào tâm hồn con người, nói như Kinh Thánh viết: “Ta sẽ ghi vào lòng dạ chúng, sẽ khắc vào tâm khảm chúng lề luật của Ta” (Gr 31,33). Bao lâu chúng ta chưa đưa Lời vào chiều sâu suy niệm, thì bấy lâu Lời đó vẫn chưa thấm vào da thịt và xương tủy. Tình yêu đích thực đòi hỏi một sự hòa quyện hoàn toàn, thậm chí là sự từ bỏ đau đớn đối với cái tôi ích kỷ để Lời được lớn lên. Niệm suy Lời được thể hiện sinh động nhất thông qua cầu nguyện, vì Lời Chúa sẽ tác động và định hình tư tưởng, mà tư tưởng lại là kim chỉ nam cho mọi hành động. Nếu chúng ta muốn xây dựng cuộc đời mình trên nền tảng của Lời, thì mọi suy nghĩ phải được khởi đi và thành toàn trong ánh sáng Tin Mừng. Bao lâu tâm trí chúng ta còn dung dưỡng những tư tưởng lệch lạc, tiêu cực, ích kỷ, thì đồng nghĩa với việc chúng ta đang làm cho hạt giống Lời Chúa bị bóp nghẹt, héo tàn và mất đi sức sống.   

Hơn nữa, Lời của Chúa cần được cụ thể hóa trong đời sống. Một ngôn ngữ nào đó không được trau dồi và tập luyện thì nó cũng sẽ trở thành mai một và đi vào dĩ vãng. Khi tôi tin và chân nhận Lời đem lại ý lực sống và kim chỉ nam để hành hoạt cuộc đời tôi thì tôi sẽ tập trung xin ơn Chúa để nhớ và tìm cách ghi khắc Lời vào tâm trí. Trong thời đại ngày nay, một thuật ngữ đã trở thành “hot trend” cho năm 2025, đó là: sự “thối não” của con người. Thuật ngữ ấy cho thấy một hiện trạng đáng báo động: sự hời hợt và suy giảm khả năng bén rễ sâu vào tri thức, khiến tâm hồn dễ rơi vào trạng thái ‘rỗng tuếnh’ về nội tâm. Lời Chúa cũng vậy, nếu chúng ta không thuộc, không nắm vững lý thuyết Lời Chúa thì làm sao có thể đưa ra thực hành? Nếu chúng ta chủ quan và cho rằng Lời Chúa đã trở nên quá quen thuộc đối với tôi, thì sẽ có ngày chúng ta rơi vào sự nguội lạnh và cằn cỗi thiêng liêng. Đôi khi, cái ‘quen quá hóa nhàm’ bên ngoài che giấu một tâm hồn trống rỗng bên trong, như khi xưa Chúa đã từng khiển trách dân Do Thái: “Dân này tôn kính Ta bằng môi bằng miệng, còn lòng chúng thì lại xa Ta.” (Mc 7,6). Chính vì vậy, việc tập tành, trau dồi và áp dụng Lời Chúa vào cuộc sống hằng ngày là một kỷ luật tâm linh vô cùng quan trọng.

Để yêu lấy Lời con người cần phải dành thời gian cho Lời. Chẳng phải kinh nghiệm từ thực tế cho thấy, hai người khi yêu nhau thì điều quan trọng là phải dành thời gian cho nhau hay sao? Bởi thế thời gian là điều quan trọng để chứng minh tình yêu của chúng ta đối với Lời. Thiên Chúa cho con người khá nhiều thời gian, nhưng thử hỏi mỗi ngày chúng ta dành ra bao phút cho Lời Chúa?

Đối với tôi, trên con đường tu trì, lẽ ra tôi có rất nhiều thời gian, không chỉ là ba mươi phút suy niệm Lời Chúa như luật định, mà còn dọc dài cả ngày sống. Thế nhưng, trước Thánh Thể Chúa, tự vấn lương tâm bản thân, tôi nhận ra rằng, hầu như chưa một khoảnh khắc nào mà tôi dành trọn cả tâm hồn lẫn thân xác để yêu mến Lời. Mọi điều mà tôi gọi là “ủ mưu” của cá nhân, như công việc, học hành, các mối tương quan... tôi vẫn đưa vào giờ của Lời và biến giờ đó thành giờ của cái tôi ích kỷ. Điều này nhắc nhớ tôi cần xem lại và thay đổi cách thức để dành giờ cho Lời nhiều hơn.

3.  Lời thúc đẩy chúng ta yêu đời

Lời Chúa là lời sống động và mới mẻ, như có lời chép trong thư gửi tín hữu Hipri: “Lời Thiên Chúa là lời sống động, hữu hiệu và sắc bén hơn cả gươm hai lưỡi: xuyên thấu chỗ phân cách tâm với linh, cốt với tuỷ; lời đó phê phán tâm tình cũng như tư tưởng của lòng người” (Hr 4,12). Vì vậy, mọi hành vi, tư tưởng của con người cần được liên kết với Lời và để cho Lời hướng dẫn: “Như cành nho gắn liền với cây nho cũng như nhành nho tự nó không thể sinh trái được, nếu không dính liền với cây nho; các con cũng vậy, nếu không ở trong Thầy.” (Ga 15,4).

Đối với tôi – một người sống đời thánh hiến - tôi cảm nhận được sự quan trọng và cần thiết khi được ở lại trong Lời, vì đó chính là nguồn lương thực nuôi sống đời sống tâm linh cũng như giúp tôi gắn chặt với Chúa qua giao ước thánh hiến mà tôi đã ký kết, đồng thời Lời còn là sức mạnh an ủi và nâng đỡ tôi trong sứ vụ học hành và là mối dây tuyệt hảo để sống chan hòa với chị em.

Thời gian gần đây, tôi nhận ra việc “canh tân Lời Chúa để xây dựng đời sống cộng đoàn” đang mời gọi và thôi thúc tôi mỗi ngày một thiết thực hơn. Không hẳn là vào thời điểm này nhưng là là một cách liên lỉ trong suốt ngày sống của tôi: giờ kinh, giờ lao động, học hành, làm bếp, nhà trẻ… Dường như mọi ngóc ngách, hay toàn bộ không gian trong cộng đoàn đều được phủ lên một bầu không khí thánh thiêng của những câu Lời Chúa. Điều đó như đang mời gọi và nhắc nhớ tôi sống và yêu mến Lời hơn.

Dẫu cho Lời Chúa thì muôn hình vạn trạng, như Thánh Gioan Tông đồ nói: "Còn có nhiều điều khác Đức Giê-su đã làm. Nếu viết lại từng điều một, thì tôi thiết nghĩ: cả thế giới cũng không đủ chỗ chứa các sách viết ra" (Ga 21, 25), nhưng tôi cảm nghiệm một điều: Lời Chúa đang được trổ sinh và lớn lên trong những cố gắng mà cộng đoàn tôi đang hiện diện.

Hạnh phúc nào bằng khi có một người luôn hiểu và chăm sóc cho cuộc đời chúng ta bằng những lời đầy yêu thương ngọt ngào, an ủi, cũng có khi là những lời khuyên bảo. Có lúc tôi tự nhủ: Cha mẹ yêu thương và dạy dỗ tôi bằng hết cả tấm lòng và cuộc đời hy sinh, nhưng không phải lúc nào các ngài cũng ở kề bên tôi để nhắc nhở và hướng dẫn tôi như một trẻ nhỏ. Thế nhưng, Thiên Chúa thì khác, Ngài có mặt mọi lúc mọi nơi và Ngài đi sát, đồng hành và hướng dẫn tôi bằng những Lời của Ngài. Bởi vì Ngài thương tôi, muốn tôi sống tốt và sinh nhiều hoa trái cho cuộc đời, cách riêng là cho ơn gọi mà tôi đang theo đuổi. Vậy nên khi Chúa còn ban cho tôi thời gian và cơ hội để học hỏi lời Ngài, thì tôi nên trân trọng và luyện tập thói quen áp dụng Lời của Chúa trên môi miệng, khắc ghi trong tâm hồn, hầu cho đời sống của tôi là những chuỗi ngày đẹp được kết tinh trong Lời.

Lời kết

Đề tài này không những là một bản duyệt xét lại đời sống của tôi, mà còn là hướng mở ra để không những tôi và các bạn cùng nhìn lại và định hướng cuộc đời mình trong việc yêu mến Lời. Một khi chúng ta dành tình yêu cho Lời thì chắc chắn Thiên Chúa sẽ không bao giờ bỏ rơi chúng ta. Thật vậy, Thiên Chúa đã dùng Lời để tạo tác và dẫn dắt cuộc đời chúng ta ra sao, thì nhất định Ngài cũng sẽ có cách để yêu thương và giúp chúng ta sống trọn cuộc đời lữ hành này như vậy.

Với những hiểu biết còn hạn hẹp, tôi chỉ xin được chia sẻ đôi chút về kinh nghiệm của bản thân trong tư cách là một người con của Giáo Hội cách riêng là một người thánh hiến. Ước mong rằng những gì góp nhặt trên đây sẽ giúp tôi và bạn càng ngày càng gắn bó với Chúa hơn trong việc yêu mến Lời và yêu cuộc đời này nhiều hơn.

Anna Nguyễn Mai