Giữa những tiến bộ của xã hội hôm nay, người tu sĩ dường như đang bị cuốn vào một cuộc chạy đua không ngừng nghỉ với công việc, bổn phận và trách nhiệm. Thực tế ấy đặt chúng ta trước một cám dỗ kinh hiện sinh: Chúng ta dễ chọn công việc của Chúa hơn là chọn ở lại với Chúa. Trong đời sống cộng đoàn cũng vậy, nhiều khi chúng ta hiện diện trong cộng đoàn, nhưng lại không cùng hiệp thông với cộng đoàn. Bởi lẽ, trái tim của chúng ta đang thiếu vắng nguồn nhiệt huyết vốn chỉ được khơi lên từ việc lắng nghe và sống Lời Chúa.
Ý thức được cốt lõi sống còn này đối với ơn gọi thánh hiến, Tổng hội XII của Dòng Đaminh Rosa Lima đã chọn một định hướng mang tính chiến lược cho năm thứ hai và thứ ba: Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lắng nghe Lời Chúa trong đời sống cộng đoàn và trong việc thi hành sứ vụ. Đây không thuần túy là một bổn phận nhiệm kỳ, mà chính là kim chỉ nam cho mọi nỗ lực canh tân, giúp người nữ tu Đaminh Rosa Lima tái lập sự thống nhất nội tâm, gắn kết tình huynh đệ và kín múc năng lượng cho sứ mạng ra đi loan báo Tin Mừng.
Đức Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolo II nhấn mạnh trong Tông huấn đời sống thánh hiến Vita Consecrata: “Lời Thiên Chúa là nguồn mạch đầu tiên của mọi linh đạo Ki-tô giáo…Việc chung nhau suy niệm Lời Chúa trong Kinh Thánh có một giá trị lớn. Tuỳ theo khả năng và hoàn cảnh của mỗi cộng đoàn, khi suy niệm Lời Thiên Chúa chung với nhau, các anh chị em vui sướng chia sẻ cho nhau những kho tàng kín múc từ Lời Thiên Chúa, nhờ đó họ cùng tiến lên và giúp nhau bước đi trong đời sống tâm linh.”[1] Như vậy, đời sống của người tu sĩ phải được đặt trên nền tảng của Lời Chúa: được sinh ra từ Lời, lớn lên nhờ Lời, được thanh luyện bởi Lời, và được sai đi từ Lời.
Lời Chúa – mối dây hiệp thông sâu xa và nơi chữa lành những rạn nứt đời sống cộng đoàn
Đời sống cộng đoàn là một trong các yếu tố quan trọng làm nên linh đạo Dòng Đa Minh Rosa Lima. Nơi cộng đoàn, chúng ta nhận ra mối dây hiệp thông của Thiên Chúa Ba Ngôi. Sự hiệp thông đó mời gọi mỗi người tu sĩ Đa Minh Rosa nối kết với nhau để trở nên một cộng đoàn phản ánh tình yêu thương, lòng bác ái và sự hiệp nhất.
Vì vậy, việc cùng nhau tham dự bàn tiệc Lời Chúa trong Thánh Lễ và trong các giờ chia sẻ Lời Chúa như là nhịp đập của trái tim, là không thể thiếu đối với từng chị em Đa Minh Rosa. Chính khi đón nhận, cảm nghiệm và sống với Lời, chúng ta sẽ biết phân định, chọn lựa và sống tròn đầy trong từng sứ vụ và trong đời sống chung. Thật vậy, chỉ khi nào để Lời Chúa là trung tâm điểm của đời sống, chúng ta mới có thể có được sự bình an và gieo rắc bình an đến cho tha nhân, như chính Chúa Giêsu đã ban sự bình an cho các Tông đồ sau biến cố phục sinh. Đúng như lời Đức Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolo II nhấn mạnh trong Tông huấn đời sống thánh hiến Vita Consecrata: “Lời Thiên Chúa là nguồn mạch đầu tiên của mọi linh đạo Ki-tô giáo…Việc chung nhau suy niệm Lời Chúa trong Kinh Thánh có một giá trị lớn. Tuỳ theo khả năng và hoàn cảnh của mỗi cộng đoàn, khi suy niệm Lời Thiên Chúa chung với nhau, các anh chị em vui sướng chia sẻ cho nhau những kho tàng kín múc từ Lời Thiên Chúa, nhờ đó họ cùng tiến lên và giúp nhau bước đi trong đời sống tâm linh.”[2] Như vậy, đời sống của người tu sĩ phải được đặt trên nền tảng của Lời Chúa: được sinh ra từ Lời, lớn lên nhờ Lời, được thanh luyện bởi Lời, và được sai đi từ Lời.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy, bên cạnh những vẻ đẹp của đời sống cộng đoàn, chúng ta không thể phủ nhận rằng đôi khi cộng đoàn cũng là nơi chúng ta chứng kiến những va chạm làm nảy sinh tổn thương tâm hồn. Những tổn thương đó có thể không phải là những xung đột to lớn, nhưng là những chuyện nhỏ lặp đi lặp lại. Trước thực tại rất con người ấy, chỉ có Lời Chúa mới có đủ sức mạnh để chữa lành. Khi chị em chúng ta can đảm cùng nhau trở về với Lời, cùng để cho ánh sáng Lời Chúa soi vào những góc tối dẫn chúng ta đến với một cuộc hoán cải tận căn; chúng ta sẽ cùng nhau xây dựng một cộng đoàn của tình yêu thương huynh đệ đích thực.
Quả thật, Đức Cố Giáo hoàng Phanxico, trong Thông điệp Fratelli Tutti, đã nhấn mạnh đến một tình huynh đệ mở ra, kiên nhẫn, cụ thể, biết vượt qua những bức tường vô hình giữa người với người.[3] Đây không phải là lý tưởng xa xôi trong đời sống cộng đoàn, nhưng là một mời gọi, thôi thúc chúng ta học lại lối sống căn bản của Tin Mừng: học cách đón nhận, tôn trọng sự khác biệt, học lại cách xin lỗi, tha thứ, thấu hiểu, san sẻ, yêu thương, và quảng đại dấn thân hơn.
Lời Chúa nuôi dưỡng và thúc đẩy sự dấn thân trong sứ vụ
Trước khi bước vào hành trình công khai rao giảng Nước Trời, Chúa Giêsu đã sống một đời sống âm thầm trong cầu nguyện để nhận ra Thánh ý Chúa Cha. Người cũng áp dụng công thức này cho các môn đệ: “Người lập Nhóm Mười Hai, để các ông ở với Người và để Người sai các ông đi rao giảng” (Mc 3,14). "Ở với" rồi mới "được sai đi" - Tiến trình này không phải chỉ là một lý thuyết suông, nhưng là một nguyên tắc căn bản cho việc dấn thân trong sứ vụ rao giảng Tin Mừng. Bởi lẽ, sứ điệp Tin Mừng chỉ có thể rao giảng một cách hiệu quả khi chính người rao giảng đã thấm nhuần Lời Chúa, có kinh nghiệm gặp gỡ Chúa trong đời sống cầu nguyện và trong việc cùng nhau chia sẻ Lời.
Đức Cố Giáo hoàng Phanxicô từng cảnh báo những người loan báo Tin Mừng: “Trước hết phải phát triển một sự quen thuộc rộng rãi với Lời Chúa. Kiến thức về bình diện ngữ học và chú giải, mặc dù cần thiết, nhưng chưa đủ. Họ cần phải tiếp cận Lời Chúa bằng một tâm hồn ngoan ngoãn và cầu nguyện, ngõ hầu Lời Chúa thấm sâu vào những suy nghĩ và cảm xúc của họ cùng phát sinh nơi họ một não trạng mới.”[4] Sự "quen thuộc rộng rãi" với Lời không chỉ trang bị kiến thức chú giải, mà quan trọng hơn, giúp người tu sĩ "đọc" được thực tại bằng nhãn quan Thiên Chúa. Khi sống Lời Chúa, chúng ta bắt đầu nhìn các biến cố không chỉ bằng mắt thường, nhưng bằng ánh sáng của Tin Mừng; không còn chỉ thấy khó khăn, mà thấy cả cơ hội để trưởng thành; không còn chỉ chăm chăm nhìn vào giới hạn của người khác, mà thấy được nơi tha nhân dấu chỉ cần được yêu thương; và ta sẽ không còn thấy công việc như một gánh nặng, mà xem đó là một sứ mạng thánh thiêng để mang Chúa đến với muôn dân… Từ đó, ta dấn thân hơn trong sứ vụ loan báo Tin Mừng, vì “Tôi sống nhưng không còn phải là tôi, mà là Đức Kitô sống trong tôi” (Gl 2,20).
Hơn nữa, trong việc thi hành sứ vụ của Dòng, chúng ta dễ rơi vào cám dỗ của “chủ nghĩa hiệu năng” và cơn khát thành công. Đã bao lần dường như chúng ta muốn mọi người tôn vinh các công việc chúng ta làm hơn là làm cho họ nhận ra sự hiện diện của Thiên Chúa. Hệ quả là chúng ta dễ dàng kiêu ngạo, tự mãn khi nghĩ mình thành công; hoặc rơi vào tình trạng chán nản không lối thoát khi không được công nhận, nợi khen. Những lúc như thế, Lời Chúa mời gọi chúng ta biết kiên nhẫn, biết hy vọng, và khiêm nhường trao phần còn lại cho Chúa. Ý thức sâu sắc về lời mời gọi ấy, thánh Phaolo Tông đồ từng khẳng định: “Tôi trồng, Apolo tưới nhưng chính Thiên Chúa mới cho mọc lên” (1 Cr 3,6). Chỉ khi sống được tinh thần ấy, sứ vụ của chúng ta mới thực sự mang hương vị Tin Mừng hơn là mang áp lực của sự thành công.
Sau cùng, cần phải xác tín rằng sứ vụ của người tu sĩ không bao giờ hoàn toàn là chuyện cá nhân. Dù mỗi người chúng ta có những công việc khác nhau, sứ vụ luôn mang chiều kích cộng đoàn. Một cộng đoàn biết sống từ Lời Chúa sẽ âm thầm nâng đỡ sứ vụ của từng người. Trái lại, nếu cộng đoàn thiếu bình an, thiếu chiều sâu thiêng liêng, thì sứ vụ của mỗi người cũng dễ bị ảnh hưởng. Khi cộng đoàn cầu nguyện với Lời Chúa, chia sẻ và để Lời Chúa định hướng đời sống chung, thì sứ vụ của cộng đoàn cũng được thanh luyện. Lúc đó, chúng ta không còn làm việc chỉ với tư cách cá nhân, nhưng như những người được nuôi bằng cùng một Lời, được sai đi bởi cùng một Chúa, và được nâng đỡ bởi cùng một tình hiệp thông. Đó là một chứng tá rất đẹp cho Giáo hội và cho thế giới ngày hôm nay.
Tạm kết
“Lắng nghe Lời Chúa để cùng nhau xây dựng cộng đoàn và thi hành sứ vụ” sẽ chỉ là khẩu hiệu nếu mỗi chị em Đa Minh Rosa không nhận ra và sống giá trị của Lời Chúa trong chính đời sống của mình. Ước chi, mỗi chị em trong Hội dòng chúng ta sẽ noi gương bắt chước Mẹ Maria – mẫu gương của người luôn biết dừng lại trong thinh lặng để lắng nghe, thực thi Thánh ý Chúa và đem Chúa đến với tha nhân trong mọi hoàn cảnh của cuộc sống.
Tu xá Thánh Đaminh
[1] Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolo II, Tông huấn Đời sống Thánh hiến Vita Consecrata (25/3/1996), 94
[2] Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolo II, Tông huấn Đời sống Thánh hiến Vita Consecrata (25/3/1996), 94
[3] Đức Thánh Cha Phanxico, Thông điệp Fratelli Tutti (3/10/2020), 87–94.
[4] Đức Thánh Cha Phanxico, Evangelii Gaudium, 149.
