Tháng Mười Một, khi gió heo may bắt đầu se sắt luồn qua những vòm lá me xanh ngắt ở sân trường, người ta lại thấy những bó hoa rực rỡ được ôm trọn trong vòng tay của những người đứng lớp. Lịch bàn lật đến trang ngày 20.11, chạnh nhớ, chạnh thương. Trong ký ức của một kẻ đã đi qua không ít giông bão cuộc đời, hình bóng của người thầy cũ lại hiện về nguyên vẹn, sáng trong như một nốt trầm lãng đãng giữa khúc ca thời gian.

Thầy giản dị lắm, như chính cái góc sân trường rêu phong và hàng cây bàng già buông lá mỗi độ thu sang. Tôi nhớ nhất là đôi bàn tay của thầy. Những ngón tay gầy, có chỗ đã hằn lên vết mực tím bền bỉ qua năm tháng, cầm viên phấn trắng viết lên bảng đen những con chữ nắn nót, vuông vức. Đối với cô học trò ngày ấy, bảng đen và phấn trắng là cả một chân trời tri thức nhiệm màu. Nhưng điều đọng lại sâu sắc nhất trong tôi không chỉ là kiến thức từ những trang giáo án, mà là cái cách thầy đối diện với cuộc đời, cách thầy lặng lẽ gieo mầm nhân cách vào tâm hồn chúng tôi bằng sự điềm đạm và lòng trắc ẩn.

Thời gian ấy, chúng tôi còn là những đứa trẻ bồng bột, nông nổi, mang theo cả bầu trời mộng mơ và vô tâm bước qua tuổi trẻ. Đã có biết bao lần chúng tôi làm phật lòng thầy, những lỗi lầm nhỏ nhặt của tuổi học trò ngây dại. Thế nhưng, thầy chưa bao giờ lớn tiếng hay phạt đứng góc lớp. Thầy chỉ nhìn chúng tôi bằng ánh mắt sâu thẳm, buồn nhưng đầy độ lượng. Ánh mắt ấy đủ sức khiến những cô cậu học trò cứng đầu cứng cổ như chúng tôi phải cúi đầu nhận lỗi, không phải vì sợ hãi, mà vì sự hổ thẹn và kính trọng từ tận đáy lòng.

Tôi mang theo dáng hình ấy bước ra khỏi mái trường cấp ba, dấn thân vào đời đầy nhọc nhằn, chông gai. Có những lúc cuộc sống bế tắc, tôi lại nhớ về bục giảng cũ và tiếng gõ thước nhịp nhàng của thầy. Tiếng động ấy như một thứ âm hưởng thiêng liêng, nhắc nhở tôi về sự cẩn trọng, về lòng trung thực và trên hết là sự tử tế trong cách làm người.

Thầy dạy chúng tôi học không phải để ganh đua, mà để trở thành người với một tấm lòng trắc ẩn, biết khóc trước nỗi đau của đồng loại, biết xót xa trước những bất công và biết yêu lấy cái đẹp dù là mong manh nhất. Những bài học nhập tâm thuở ấy đã trở thành thứ gia tài quý giá nhất mà cuộc đời ban tặng cho tôi, giúp tôi giữ được sự ấm áp giữa một thế giới đôi khi quá đỗi vô tình.

Bây giờ, mỗi khi ngày 20 tháng 11 về, dòng người lại tất bật ngược xuôi với những đóa hoa tươi thắm tri ân thầy cô. Tôi thường chọn cho mình một góc quán quen, nhấp ngụm cafe rồi thả hồn mình trôi về những năm tháng cũ.

Bậc thềm trường xưa nay chắc đã thêm phần rêu phong, hàng cây bàng cũng đã thay qua bao mùa lá rụng. Thầy giờ này chắc cũng đã già, mái tóc bạc phơ như mây trời. Tôi không có hoa tươi để dâng tặng thầy trong ngày lễ này, chỉ có tấm lòng của một người học trò cũ, dẫu đi đến chân trời góc bể, vẫn luôn hoài niệm về bến đỗ bình yên đầu đời.

Cảm ơn thầy, người đã lặng lẽ đứng bên lề cuộc đua danh lợi để thắp lên những đốm lửa nhỏ trong tâm hồn chúng tôi. Những mùa hoa trên bậc thềm cũ năm nào nay đã hóa thành những đóa hoa bất tử của tình nghĩa thầy trò, nở mãi trong tâm tưởng của những người con chưa bao giờ quên “ơn thầy”.

 Bằng Lăng