Hiện nay, Giáo Hội Công Giáo Rôma chỉ buộc ăn chay vào hai ngày trong Mùa Chay (Thứ Tư Lễ Tro và Thứ Sáu Tuần Thánh). còn các ngày thứ Sáu trong mùa này theo truyền thống là những ngày kiêng thịt. Những quy định này đã được đơn giản hóa dần qua nhiều thế kỷ, vì trước kia, việc kiêng thịt suốt toàn bộ Mùa Chay là điều phổ biến. Cá luôn được xem là loại thực phẩm được phép dùng, nhưng trong vài thế kỷ đầu của Kitô giáo, thậm chí ngay cả cá cũng bị từ bỏ.
Kitô hữu thời sơ khai có nhiều hình
thức ăn chay khác nhau
Ban đầu, không có những quy định thống
nhất về việc ăn chay trong Mùa Chay được áp dụng cho toàn thể Giáo Hội Công
Giáo trên khắp thế giới. Việc đó tùy thuộc vào các giám mục và linh mục địa
phương hướng dẫn tín hữu về những gì họ nên thực hành trong mùa sám hối này. Chẳng
hạn, Catholic Encyclopedia giải thích rằng: nhà sử học Socrates kể về thực
hành ở thế kỷ thứ 5 như sau: “Một số người kiêng mọi sinh vật có sự sống; trong
khi những người khác, trong tất cả các loài sinh vật, chỉ ăn cá. Có người thì
ăn cả chim lẫn cá, vì theo trình thuật Sáng Thế trong sách Môsê, chim cũng được
tạo thành từ nước; có người lại kiêng các loại trái cây có vỏ cứng và kiêng cả
trứng.”
Điều đó có nghĩa là một số Kitô hữu
thời sơ khai là người ăn chay trường trong suốt Mùa Chay, trong khi những người
khác cho phép mình ăn cá, và một số khác thì thêm cả thịt chim vào thực đơn. Nhiều
Kitô hữu còn đi xa hơn cả những quy tắc trên: “Có người chỉ ăn bánh khô; có
người thậm chí không ăn cả bánh khô; lại có người chỉ dùng một chút thực phẩm
sau khi đã ăn chay đến giờ thứ chín (tức ba giờ chiều).”
Nói chung, nhiều Kitô hữu chỉ ăn một
bữa mỗi ngày và chỉ vào buổi tối, trong khi thịt và rượu trong các thế kỷ đầu đều
bị tuyệt đối cấm dùng. Chỉ về sau này, các giám mục và các giáo hoàng mới bắt đầu
ban hành những luật lệ rõ ràng để hướng dẫn tín hữu trong việc ăn chay và kiêng
cữ. Điều cốt yếu đằng sau tất cả những thực hành này là các Kitô hữu thời ấy
hăng hái và nhiệt thành thực hiện nhiều hình thức đền tội vì Đức Giêsu, Đấng
Phu Quân của họ. Họ muốn kết hợp với cuộc khổ nạn của Người và dâng những thiếu
thốn họ chịu như một hy lễ lên Thiên Chúa.
Ngày nay, dù Giáo Hội không đặt ra
quá nhiều luật lệ ăn chay trong 40 ngày Mùa Chay, các Kitô hữu vẫn có thể cùng với các vị giám đốc thiêng liêng (linh
hướng) và bác sĩ phân định xem hình thức chay tịnh nào phù hợp, không gây hại
cho sức khỏe nhưng vẫn giúp thăng tiến đời sống thiêng liêng.
Tác giả Philip Kosloski
Mary Pauline lược dịch
