Phụng vụ tháng Mười Một như một khúc nhạc trầm, đưa tâm hồn người tín hữu đi vào chiều sâu của mầu nhiệm sự sống và sự chết. Tháng này bắt đầu bằng lễ Các Thánh Nam Nữ, những người đã hoàn tất hành trình đức tin và nay được hưởng vinh quang bất diệt. Ngày kế tiếp, Hội Thánh mời ta cầu nguyện cho các tín hữu đã qua đời, những linh hồn còn đang thanh luyện để được chiêm ngắm tôn nhan Chúa. Giữa tháng, chúng ta hân hoan mừng kính các Thánh Tử Đạo Việt Nam, những chứng nhân của lòng trung tín. Và tháng kết thúc bằng lễ Chúa Ki-tô Vua vũ trụ, hướng lòng ta về ngày cùng tận, khi Đức Ki-tô hoàn tất lịch sử cứu độ. Toàn bộ phụng vụ tháng này muốn nhắc chúng ta rằng: con người sinh ra không để tan biến vào hư vô, nhưng để sống mãi trong Thiên Chúa. Thân phận vinh hay nhục sau cái chết tùy thuộc vào lòng trung thành và tình yêu của ta đối với Chúa và tha nhân.


Bài đọc thứ nhất trích từ sách Ma-ca-bê, đưa ta trở về thời kỳ đức tin bị thử thách khốc liệt. Trước thời Maccabê, dân Ítraen chưa có một niềm tin rõ ràng về sự sống lại. Cái chết được xem như bước vào “âm phủ” nơi xa cách Thiên Chúa. Nhưng trong bối cảnh bị vua An-ti-ô-khô Êpiphane bách hại, đức tin của dân Chúa được thanh luyện. Bảy anh em Maccabê và người mẹ đã trở thành chứng nhân tiên phong cho niềm xác tín rằng: Thiên Chúa là Đấng có quyền trên sự sống và cái chết, và Người sẽ ban lại sự sống cho những ai trung thành với lề luật của Ngài.


Lời tuyên xưng của họ: “Vua vũ trụ sẽ cho chúng tôi được sống lại để hưởng sự sống muôn đời” (2 Mcb 7,9) là một minh chứng cho thấy, đây không chỉ là niềm tin vào phần thưởng hậu kiếp, mà là sự khẳng định rằng Thiên Chúa công bình sẽ phục hồi công lý cho người công chính. Qua đó, Cựu Ước hé mở cho ta thấy một ánh bình minh của niềm tin phục sinh, mầu nhiệm sẽ được Đức Kitô hoàn tất.


Tin Mừng Luca 20, 27-38 thuật lại cuộc đối thoại giữa Đức Giêsu và nhóm Xađốc, vốn chỉ tin vào Ngũ Thư, nên bác bỏ ý tưởng về sự sống lại. Họ cố tình đưa ra một câu chuyện giả định về người phụ nữ có bảy đời chồng để chứng minh tính “phi lý” của việc sống lại. Nhưng Đức Giêsu không tranh luận trên bình diện luật lệ, mà đưa họ trở về với chính bản chất của Thiên Chúa khi nói: “Thiên Chúa không phải là Thiên Chúa của kẻ chết, nhưng là Thiên Chúa của kẻ sống” (Lc 12,27). Với một lời khẳng định ngắn gọn, Đức Giêsu đã mặc khải chân lý cốt lõi của đức tin Kitô giáo: Thiên Chúa là nguồn sống, và những ai thuộc về Người thì không bao giờ chết.


Nói cách khác, Đức Giêsu không chỉ dạy rằng có sự sống lại, mà còn cho biết bản chất của sự sống lại: đó là tham dự vào chính sự sống của Thiên Chúa, nơi “người ta sẽ nên như các thiên thần.”


Thánh Phaolô trong thư gửi tín hữu Thesalonica cũng nói đến niềm hy vọng ấy, nhưng trong chiều kích thực tiễn hơn. Ngài khích lệ cộng đoàn đừng nản lòng trước thử thách, vì Đấng đã yêu thương và ban cho họ “niềm an ủi muôn đời cùng niềm hy vọng tốt lành.” Với Phaolô, niềm tin vào Thiên Chúa trung tín chính là nguồn sức mạnh giúp người tín hữu kiên trì giữa những khổ đau của cuộc sống. Niềm hy vọng phục sinh không phải là ảo tưởng trốn tránh thực tại, mà là năng lượng thiêng liêng thúc đẩy ta trung thành với điều thiện, vì biết rằng mọi việc lành, dù nhỏ bé, đều mang giá trị vĩnh cửu trong Thiên Chúa.


Sống niềm tin vào sự sống lại không có nghĩa là thờ ơ với thế giới này. Trái lại, càng tin vào đời sau, ta càng sống tử tế hơn ở đời này. Bởi ta hiểu rằng những gì ta làm hôm nay đều được Thiên Chúa ghi khắc trong sự sống đời đời. Người ta vẫn nói: “Sống sao chết vậy.” Người tín hữu sống để chết trong ân nghĩa Chúa, và chết để được sống mãi trong tình yêu Người.


Đó là niềm hy vọng của người mẹ Macabê, của các Thánh Tử Đạo Việt Nam, của biết bao tín hữu âm thầm sống và chết cho đức tin. Và cũng là niềm hy vọng của mỗi chúng ta hôm nay, những người đang bước đi giữa thế gian, nhưng lòng vẫn hướng về quê hương thật trên trời.


Lạy Chúa Giêsu, Đấng đã chiến thắng sự chết, xin cho chúng con biết sống mỗi ngày với niềm tin vững vàng vào sự sống lại. Xin cho những thử thách của đời này không dập tắt niềm hy vọng trong chúng con, nhưng làm cho nó sáng lên hơn, để khi đến ngày gặp lại Chúa, chúng con được nghe lời Người phán: “Hãy vào hưởng niềm vui của Chúa ngươi.” Amen.


Nhóm suy niệm