Têrêsa - con đường nhỏ cho thế giới lớn

Ngày 1 tháng 10, Giáo Hội hân hoan kính nhớ Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu – một nữ tu trẻ tuổi sống âm thầm trong Tu viện Cát Minh tại Lisieux, nhưng đã để lại dấu ấn đặc biệt cho toàn thể Giáo hội. Ẩn sau dung mạo một “bông hoa nhỏ” là một linh đạo có sức mạnh vượt thời gian, đưa chị trở thành vị Thánh Tiến sĩ trẻ nhất trong lịch sử, và là bổn mạng các xứ truyền giáo, dù chị chưa từng bước chân ra khỏi tu viện.

Một cuộc đời nhỏ bé nhưng tràn đầy khát vọng

Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu sinh năm 1873 trong một gia đình đạo hạnh. Khi mới bốn tuổi, chị mồ côi mẹ; dần dần, các chị gái cũng lần lượt bước vào tu viện, để lại trong tâm hồn non trẻ nhiều khoảng trống tưởng chừng khó bù đắp. Thế nhưng, từ chính những thiếu vắng ấy, Têrêsa lại nuôi dưỡng một khát vọng lớn lao: hết lòng yêu mến Chúa Giêsu và dâng hiến đời mình để “cứu các linh hồn”. Năm 15 tuổi, chị đã mạnh dạn xin Đức Giáo hoàng Lêô XIII cho phép gia nhập Dòng Kín Cát Minh.

Thật khó tin một cô gái trẻ, 24 tuổi, sống ẩn khuất trong dòng kín lại có thể trở thành vị Thánh tiến sĩ, bổn mạng các xứ truyền giáo, và là “người chị em” gần gũi của mọi tín hữu. Bí quyết nơi Têrêsa chính là “con đường nhỏ”, con đường thơ ấu thiêng liêng mà chị chọn lựa. Con đường ấy là bước theo Chúa qua những việc tầm thường nhất với tất cả tình yêu và lòng tín thác, như Chị viết: “Chỉ có một việc phải làm là dâng lên Chúa Giêsu những bông hoa của những hy sinh nhỏ bé.” Bởi chị tin rằng tình yêu có thể biến đổi tất cả, và chính trong những việc nhỏ bé, ta có thể trở nên vĩ đại trước mặt Chúa.

Linh đạo ấy không dễ, đó là một lựa chọn đỏi hỏi sự quyết tâm đầy can đảm. Têrêsa đón nhận bệnh tật, bất công và hiểu lầm như những cơ hội dâng hiến. Chị từng thú nhận đời mình có “nhiều gai hơn hoa hồng”, nhưng từ những đau khổ ấy, chị biết biến “gai” thành “hoa” để thánh hóa bản thân và cầu cho Hội Thánh. Chính sự kiên trung này khiến linh đạo của chị mang giá trị phổ quát, vượt lên mọi biên giới và thời đại.

Đức Bênêđictô XVI đã nhận định: “Têrêsa không đưa ra một điều gì mới, nhưng chị diễn tả một cách mạnh mẽ và mới mẻ sự thật nền tảng của Tin Mừng: Thiên Chúa là Tình Yêu, và tình yêu có thể thấm nhập đến tận những hành vi nhỏ bé nhất trong đời sống hằng ngày.” (Bài giáo lý, 6/4/2011). Chính vì điều này mà cả Thánh Gioan Phaolô II và Đức Bênêđictô XVI đều nhìn thấy nơi “con đường nhỏ” của Têrêsa một sức mạnh mang tính thời đại, một lời mời gọi cho những ai đang chịu thử thách, tội nhân, vô thần hay những người tuyệt vọng. Và Hội Thánh đã không ngần ngại tôn phong chị là Tiến sĩ, dẫu tuổi đời còn rất trẻ.

Một câu trả lời cho thời đại hoài nghi

Cuối thế kỷ XIX, khi phong trào thực chứng, chủ nghĩa vô thần và chống giáo sĩ lan tràn tại Pháp, Têrêsa Hài Đồng Giêsu đã sống như một lời phản biện sống động. Chị cho thấy rằng: con người, dù nhỏ bé và giới hạn, vẫn có thể nên thánh nếu biết mở lòng để ân sủng Thiên Chúa biến đổi. Đây là kinh nghiệm “thần hóa” mà Têrêsa cảm nghiệm: để tình yêu chiếm lấy mọi yếu đuối, biến nó thành lời ca tụng. Chính nhờ đó, chị trở thành một tiếng nói đầy sức thuyết phục trước những học thuyết coi con người chỉ là kẻ bị tha hóa và vô vọng.

Trong Tông thư Divini Amoris Scientia (1997), khi tuyên phong chị làm Tiến sĩ Hội Thánh, Thánh Gioan Phaolô II đã nhấn mạnh: “Qua kinh nghiệm và giáo huấn của mình, Têrêsa cho thấy con đường nên thánh mở ra cho mọi người, không giới hạn bởi tuổi tác, chức vụ hay hoàn cảnh, nhưng chỉ cần một điều: lòng tín thác trọn vẹn vào tình yêu Thiên Chúa.”

Di sản thiêng liêng cho Giáo hội hôm nay

Sau chín năm tu trì, Têrêsa qua đời vì bệnh lao năm 1897, khi chị mới 24 tuổi. Thế nhưng, tác phẩm Câu chuyện một tâm hồn mà chị để lại đã trở thành kho tàng thiêng liêng nuôi dưỡng bao thế hệ tín hữu. Đức Gioan Phaolô II gọi linh đạo của chị là “một khoa học tình yêu” (scientia amoris), và đó là lý do ngài đã trao cho chị danh hiệu Tiến sĩ Hội Thánh, một vinh dự hiếm hoi dành cho một thiếu nữ còn rất trẻ.

Hơn một thế kỷ trôi qua, “con đường nhỏ” của Têrêsa vẫn giữ nguyên sức sống. Trong một thế giới bị cuốn vào thành tích và ồn ào bon chen, chị nhắc nhở chúng ta rằng: sự thánh thiện không hệ tại những công trình vĩ đại nhưng trong sự khiêm nhường, tín thác và trung thành với những bổn phận nhỏ bé thường ngày. Những hành vi âm thầm ấy nếu thấm đượm tình yêu, vẫn đủ sức biến đổi xã hội và thắp sáng Tin Mừng giữa nhân loại.

Mừng lễ Thánh Têrêsa, chúng ta không chỉ chiêm ngắm một bông hoa nhỏ đã nở rộ trong vườn Hội Thánh, mà còn được mời gọi bước theo “con đường nhỏ” trong chính cuộc đời mình. Với Têrêsa, sự thánh thiện không xa vời mà gần gũi và khả thi cho mọi người. Chị đã chứng minh: một tâm hồn biết yêu thương, cho dù sống ẩn khuất vẫn có thể trở thành ánh sáng soi chiếu muôn người.

Têrêsa từng ước muốn làm “mưa hoa hồng” xuống trần gian. Và quả thật, tựa như những cơn mưa nhẹ nhàng, lời cầu bầu của chị vẫn rơi xuống, nuôi dưỡng bao tâm hồn khát khao ơn Chúa. Với một cuộc đời ngắn ngủi, chị đã để lại cả một vườn hoa thiêng liêng rực rỡ cho Hội Thánh. Câu hỏi dành cho chúng ta hôm nay là: ta có dám trở thành một “bông hoa nhỏ”, âm thầm tỏa hương trong vườn hoa của Thiên Chúa hay không?

Mưa HẠ