Trong truyền thống của Giáo hội, tháng Ba được dành riêng để kính Thánh Giuse, và trong lịch phụng vụ của Giáo hội, Mùa Chay phần lớn rơi vào tháng Ba. Điều đó làm cho Thánh Giuse trở thành người dẫn dắt Mùa Chay của chúng ta hằng năm. Thật là hợp lý. Ngài là người dẫn dắt Mùa Chay theo cách mà Đức Mẹ là “Người Phụ nữ của Mùa Vọng.”
Mẹ Maria cho
chúng ta thấy cách đón nhận Đức Kitô trong Mùa Vọng.
Như Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã nói: Mùa Vọng là mùa
của sự đón nhận, và điều đó làm cho Mẹ Maria trở thành “Trinh Nữ của Mùa Vọng”. Khi chúng ta chờ đợi Đức Kitô đến, Giáo hội
liên tục hướng chúng ta về các nhân đức của Mẹ Maria, với lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm
Nguyên Tội vào ngày 8 tháng 12 mừng ơn vô nhiễm nguyên tội của Mẹ, và với lễ
(mới) Đức Mẹ Loreto vào ngày 10 tháng 12 mừng ngôi nhà Mẹ đã chuẩn bị cho Chúa
Giêsu, và lễ Đức Mẹ Guadalupe vào ngày 12 tháng 12, mừng việc Mẹ chuẩn bị Tân
Thế Giới cho Đức Kitô vào năm 1531. Mẹ Maria chỉ cho chúng ta biết cách chuẩn
bị một chỗ cho Chúa Giêsu trong đời sống của mình như Mẹ đã làm cho thế giới.
Nhưng nếu Mùa Vọng là thời gian vắng bóng Đức Kitô khi chúng ta nghe các ngôn
sứ khát khao mong chờ Người đến, thì Mùa Chay lại là thời gian tràn đầy Đức
Kitô: khi chúng ta cùng chờ với Đức Kitô trong sa mạc, cùng đi với Người trên
Đường Thánh Giá, và chuẩn bị cho chiến thắng cuối cùng của Người vào Lễ Phục
Sinh.
Cũng như
thế, Thánh Giuse chỉ cho chúng ta thấy cách giữ Đức Kitô trong Mùa Chay.
Nếu Mùa Vọng là mùa của sự đón nhận, thì Mùa Chay là mùa của
sự gìn giữ, nơi chúng ta chăm sóc, bảo vệ và giữ gìn món quà cao cả là Đức
Kitô trong đời sống mình. Trong Mùa Vọng, chúng ta chờ đợi Đức Kitô đến; còn
trong Mùa Chay, chúng ta chờ đợi cùng với Đức Kitô. Người đã đến, và Người mời
gọi chúng ta ở lại với Người cho đến cùng. Không có mẫu gương nào tốt hơn cho
điều đó ngoài Thánh Giuse. Lễ kính Thánh Giuse vào ngày 19 tháng 3 là lễ kính
Người Bạn Trăm Năm của Đức Maria, khi chúng ta mừng người thợ mộc thành
Nagiarét, người đầu tiên đã phải thay đổi cuộc đời mình vì Chúa Giêsu đã đến
trong thế gian.
Khi Tin Mừng nói rằng “Ngôi
Lời đã trở nên xác phàm và cư ngụ giữa chúng ta”, thì nguyên ngữ Hy Lạp
thực ra diễn tả rằng Người đã “dựng lều
giữa chúng ta.” Nói cách khác, Ngôi Lời đã bước vào gia đình của Thánh
Giuse, sống trong ngôi nhà của Thánh Giuse, và trao phó chính mình cho sự chăm
sóc của Thánh Giuse. Trong Cựu Ước, vua Đavít đã ngỏ ý muốn xây một ngôi nhà
cho Thiên Chúa, nhưng Thiên Chúa đã từ chối. Thế nhưng, Giuse thuộc dòng Đavít
đã xây dựng một mái ấm cho Chúa Giêsu, và chính gia đình của ngài đã trở thành
Nơi Cực Thánh, nơi cư ngụ của chính Thiên Chúa. Đó chính là nhiệm vụ Mùa Chay
của chúng ta: trở nên những người gìn giữ tốt hơn món quà là Đức Kitô bằng cách
định hình ngôi nhà của mình theo nhu cầu của Người.
Thánh Giuse
cũng là mẫu gương cho sự hy sinh của Đức Kitô.
Trọng tâm lớn khác của Mùa Chay là Cuộc Thương Khó của Đức
Kitô. Khi chúng ta vác thập giá và bước theo Chúa Giêsu, Thánh Giuse lại một
lần nữa trở thành mẫu gương cho chúng ta. Cả cuộc đời ngài được dành trọn cho
hy sinh, cầu nguyện và hiến thân, khi ngài sống một đời hôn nhân khiết tịnh
hoàn toàn quy tâm về Đức Kitô và luôn vâng phục đáp lời Thiên Chúa Đấng liên
tục kêu gọi ngài. Nhưng Thánh Giuse còn là mẫu gương của Cuộc Thương Khó theo
một cách khác nữa, như Mẹ Têrêsa từng nói “Thánh
Giuse là tấm gương tuyệt vời nhất!” Mẹ Thánh giải thích: “Khi ngài nhận ra rằng Maria đã mang thai,
ngài chỉ cần làm một việc: đến gặp vị trưởng, vị tư tế và nói, ‘Vợ tôi có thai,
nhưng không phải con tôi.’ … Họ sẽ ném đá bà; đó là luật.” Thay vào đó,
theo Mẹ Têrêsa, “Thánh Giuse đã quyết
định, ‘Tôi sẽ bỏ đi.’ Và luật là … nếu ngài bỏ đi và để vợ mình mang thai, họ
sẽ ném đá ngài.” Nếu điều đó thực sự là điều Thánh Giuse đã nghĩ và điều
đó hoàn toàn hợp lý, thì mỗi tháng Ba chúng ta tưởng nhớ đến người đàn ông
trong cuộc đời Chúa Giêsu, người đã trở thành mẫu gương cho việc gánh lấy tội
lỗi của những người mình yêu thương.
Cuối cùng,
Thánh Giuse là hình mẫu của người sống nhân đức mà Mùa Chay muốn giúp chúng ta
trở thành.
Tin Mừng theo Thánh Mátthêu xác nhận Thánh Giuse là người
“công chính” hay “chính trực”. Đức Cố Giáo hoàng Bênêđictô XVI từng nhấn mạnh
rằng độc giả Do Thái của Thánh Mátthêu sẽ hiểu rõ thế nào là một “người công chính” theo Thánh Vịnh 1.
Thánh Vịnh viết: “Phúc thay người không
theo lời khuyên của kẻ gian ác… nhưng
vui thích trong lề luật của Chúa, và
suy gẫm luật ấy đêm ngày.” Hãy
coi đó như một mô tả về Thánh Giuse, một người mạnh mẽ, trầm lặng, vững vàng,
không làm lu mờ Đức Maria và Chúa Giêsu mà còn bổ trợ cho các Ngài, “như cây trồng bên dòng suối, đúng mùa sinh
hoa trái.”
Trong thư viết về Thánh Giuse, Đức Cố Giáo hoàng Phanxicô ca
ngợi tất cả những ai giống như Giuse: “những
con người bình thường, thường bị bỏ qua. Những người không xuất hiện trên báo
chí, tạp chí hay chương trình truyền hình mới nhất, nhưng chính trong những
ngày này lại đang góp phần định hình những biến cố quyết định của lịch sử của
chúng ta.”
Mùa Chay là thời gian để định hình tâm hồn của chúng ta theo
nhân đức của Thánh Giuse, âm thầm định hình tương lai mà không cần phô trương
vì Đức Kito.
Tác giả: Tom Hoopes
Nguồn: https://aleteia.org/2026/03/01/st-joseph-the-man-of-march-is-our-lenten-model/
Mary Pauline lược dịch